Je baby valt in slaap aan de borst, in je armen of terwijl je door de kamer loopt. Zodra je je kleintje voorzichtig in bed legt, gaan die oogjes weer open. Je pakt je baby op en begint opnieuw. Vooral in de eerste weken is het heel gewoon dat een baby in je armen in slaap valt. Je mag die hulp blijven geven. Tegelijk kun je behoefte hebben aan een andere manier van inslapen, bijvoorbeeld omdat je partner het naar bed brengen wil overnemen of omdat dat rondlopen zwaar wordt.
Door te letten op slaapsignalen en een herkenbaar ritueel te gebruiken, kun je het inslapen rustig begeleiden. Later kun je eens een andere manier van helpen proberen. Zelfstandig inslapen hoeft bij een pasgeboren baby geen doel te zijn.
Herken slaapsignalen voordat je baby gaat huilen
Wegkijken, gapen, stiller worden of in de oogjes wrijven kunnen tekenen van vermoeidheid zijn. Soms merk je vooral dat het contact dat net nog leuk was, even genoeg lijkt. Bouw het spelen dan af en zoek een rustige plek op. Je hoeft niet te wachten tot je baby huilt.
Kijk ook naar wat eraan voorafging. Na druk bezoek kan wegkijken betekenen dat je baby genoeg prikkels heeft gehad. Bij onrust kunnen honger of een volle luier meespelen. Heeft je baby voeding nodig, geef die dan eerst.
Zie slaapsignalen als aanwijzingen. Een enkele geeuw vertelt je minder dan wat je daarna ziet. Wordt je baby rustiger als je stopt met spelen en blijft de slaperigheid zichtbaar, dan kun je het slaapritueel beginnen. Door dat vaker te observeren, leer je herkennen wat bij jouw baby aan een slaapje voorafgaat.
Houd het slaapritueel klein
Een luier verschonen als dat nodig is, de slaapzak aandoen, het licht dimmen en even hetzelfde liedje zingen: daarmee heb je al een herkenbare volgorde. Zet de televisie uit en houd je baby dicht tegen je aan voordat je gaat neerleggen.
Wordt je baby juist klaarwakker van dat badje dat volgens Instagram absoluut bij bedtijd hoort? Laat het badje dan lekker weg of kies een ander moment. Kijk ook bij wiegen en zingen naar de reactie. Soms helpt het om stiller te worden en je baby gewoon vast te houden.
Een ritueel mag je aanpassen. Blijf het niet afwerken terwijl je baby steeds harder huilt. Troosten of voeden kan op dat moment meer helpen dan het volgende onderdeel van jullie routine.
Probeer eens andere hulp bij het inslapen
In slaap vallen tijdens een voeding hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Als je graag wilt afwisselen, kies dan een moment waarop je daar zelf geduld voor hebt en je baby rustig is. Begin met iets kleins:
Valt je baby meestal drinkend in slaap, probeer dan na een afgeronde voeding eens te wiegen. Kort de voeding hiervoor niet in.
Loop je steeds door de kamer, probeer dan even stil te staan terwijl je je baby blijft vasthouden.
Lukt dat rustig vasthouden, kijk dan eens of je ook kunt gaan zitten.
Breng jij je baby meestal naar bed, laat je partner dan eens proberen wat helpt.
Je geeft nog steeds hulp, alleen in een andere vorm. Zo kun je ontdekken wat ook werkt wanneer een andere vertrouwde volwassene het overneemt. Het hoeft niet bij elk slaapje. Eén rustig gekozen moment is genoeg om te proberen. Dat afwisselen wordt binnen de Gentle Sleep-aanpak de Switcheroo genoemd.
Begeleid de overgang naar het bedje
Je hebt misschien gehoord dat je een baby slaperig maar wakker moet neerleggen. Dat hoeft geen opdracht te worden die ieder slaapje moet lukken. Je kunt je baby ook slapend neerleggen en contact houden bij de overgang.
Laat je baby langzaam op de matras zakken, met hoofd en nek ondersteund, en leg je baby op de rug. Houd nog even rustig contact met je hand voordat je die weghaalt. Kind en Gezin beschrijft hoe je die overgang kunt begeleiden.
Opent je baby de ogen, maar blijft het lijfje ontspannen? Blijf dichtbij en kijk wat er gebeurt. Bij huilen bied je troost. Helpen je stem of aanraking onvoldoende, pak je baby dan weer op.
Bewaar oefenen in het bedje voor een later moment
Bij een pasgeboren baby kun je het houden bij troosten, voeden en een rustig ritueel. Als je baby ouder wordt, de dutjes redelijk verlopen en de nachten voorspelbaarder worden, kun je Wiebelen en Sussen overwegen. Deze oefening komt uit de Gentle Sleep-aanpak van Kim West.
Kies daarvoor een bedtijd na een dag waarop je baby voldoende heeft geslapen. Je baby is gezond, heeft geen honger en ligt comfortabel. De bedoeling is je baby met jouw hulp vertrouwd te laten raken met het bedje. Je kunt het zo proberen:
Help je baby in slaap zoals je gewend bent, bijvoorbeeld met voeden of wiegen.
Leg je slapende baby veilig op de rug in het eigen bedje.
Raak je baby zachtjes aan, zodat de oogjes eventueel even opengaan. Maak je baby niet helemaal wakker.
Blijf dichtbij en help met zacht sussen of rustig contact om weer verder te slapen.
Je kunt deze oefening ook overslaan. Wordt je baby helemaal wakker, onrustiger of verdrietig, stop dan en bied de vertrouwde hulp. Pak je baby op als troosten in het bedje onvoldoende helpt. Laat het voor die avond bij deze poging en doe midden in de nacht wat je gewend bent. Bij ziekte, honger of een vermoeiende dag stel je oefenen uit.
Houd ook rekening met je eigen vermoeidheid
Hoe je baby ook inslaapt, zorg voor een veilige slaapplaats: op de rug, op een stevige, vlakke matras in een eigen leeg bedje. Gebruik een passende slaapzak en houd kussens, dekbedden en zachte nestjes uit het bed. Meer uitleg vind je bij VeiligheidNL.
Voel je zelf je ogen dichtvallen terwijl je je baby vasthoudt, leg je baby dan in het eigen bedje of laat een andere wakkere volwassene overnemen. Samen in slaap vallen op de zetel of in een fauteuil is onveilig. Laat je baby dichtbij slapen, in dezelfde kamer. De NHS geeft meer uitleg over veilig slapen.
Bespreek aanhoudende slaapproblemen of je eigen uitputting met Kind en Gezin, je vroedvrouw of het consultatiebureau. Bel je huisarts als je baby duidelijk pijn lijkt te hebben, slecht drinkt of anders huilt dan je gewend bent.
Gaan die oogjes straks weer open in het bedje, blijf dan even dichtbij. Kijk of rustig contact helpt en pak je baby op als dat nodig is. Je hoeft van dat slaapje geen oefenmoment te maken.
Kyra Hendrix is gecertificeerd Gentle Sleep Coach® en oprichter van Sleepy Steps. Ze begeleidt ouders bij de slaap van hun baby en kind vanuit een zachte, responsieve aanpak.
