Terug naar school: hoe kies je een gepaste school voor je kind?

Binnenkort is het zover. Op 1 september gaan de schoolpoorten opnieuw open. Voor sommigen een stap in een nieuw leven, de start van een schoolloopbaan. Voor anderen een nieuwe stap in hun al bestaande schoolcarrière. Het is aan de ouders om te kiezen in welke school die schoolloopbaan start en zal verdergezet worden, wat niet altijd een gemakkelijk proces is. Vlaanderen telt immers heel veel scholen en heeft een divers onderwijslandschap.

Het onderwijs in Vlaanderen

In Vlaanderen wordt het onderwijs georganiseerd en gesubsidieerd door de Vlaamse gemeenschap. Er is aan de ene kant het gemeenschapsonderwijs en aan de andere kant het vrij onderwijs.

Vrij onderwijs wordt niet georganiseerd, maar wel gesubsidieerd door de Vlaamse gemeenschap. De grootste en meest bekende vorm van vrij onderwijs is het Katholiek onderwijs. Daarnaast telt het vrij onderwijs in Vlaanderen ook heel wat leef- en methode scholen. De meest bekende daarvan zijn de Freinet-, Steiner- en Montessorischolen.

Een klein deel van de Vlaamse scholen zijn niet erkend door het ministerie van onderwijs en mogen geen attesten of diploma’s afleveren. Dat zijn de privéscholen. Wie naar een privéschool gaat, wordt beschouwd als iemand die thuisonderwijs volgt. Het is ook zo dat in Vlaanderen geen schoolplicht, maar wel leerplicht bestaat vanaf de leeftijd van 6 jaar. Wie er dus voor kiest om thuis of in een privéschool onderwijs te volgen, moet examens doen bij de examencommissie om een getuigschrift of diploma te behalen. Dit geldt enkel voor een diploma secundair onderwijs.

Alle scholen die georganiseerd en gesubsidieerd worden door de Vlaamse gemeenschap, dienen aan kwaliteitsvereisten te voldoen. Om dit te garanderen worden alle scholen regelmatig doorgelicht. De verslagen van deze kwaliteitsaudits zijn steeds te raadplegen. 

Hoe kies je een school voor je kind?

Om een goede school te kiezen kunnen een aantal criteria een leidraad zijn. Deze criteria verschillen naargelang de leeftijd van het kind. 

Het kiezen van een kleuterschool

Bij het kiezen van een kleuterschool geven vaak heel praktische elementen de doorslag. 

  1. Zo is het heel zinvol om de schooluren na te gaan en te kijken in welke mate ze aansluiten met je werkuren.
  2. Verder kan het ook heel zinvol zijn om de aanwezigheid van opvang na te gaan. Soms wordt een school gekozen omdat ze in de buurt ligt van een plaats waar oma en opa wonen. Ga eens na of je kind in staat is om van bij aanvang reeds volledige dagen naar school te gaan. Indien dat niet zo is, bestaat dan de mogelijkheid om een dutje te doen? Of kan je kleuter eventueel in de crèche nog terecht voor een namiddagslaapje? Is dat het geval, dan is het handig om de school te kiezen die zich in de buurt van de crèche bevindt.
  3. In de kleuterschool kan het ook handig zijn na te gaan wat de groepsgrootte is van de klassen. Ga na wat je kindje gewoon is. Gaat je kindje naar een grote of kleine dagopvang? Is je kindje snel overweldigd door allerhande prikkels? Wordt in de school gewerkt met graadklassen? In een graadklas zitten kleuters van een lagere klas samen met kleuters van een hogere klas. Graadklassen hebben voor- en nadelen. Merk je dat je kindje snel aansluiting vindt bij ‘oudere’ kinderen, dan kan een graadklas voor jouw kleuter een hele uitdaging zijn. Merk je dat je kleuter snel afgeschrikt wordt van ‘oudere’ kinderen, dan kan het interessanter zijn om een school te kiezen waar kinderen uitsluitend met leeftijdgenoten in de klas zitten.
  4. Indien de kleuterschool zich in eenzelfde gebouw van een lagere school bevindt, kan het ook nuttig zijn om eens na te gaan hoe de speeltijden georganiseerd zijn en in welke mate de speelplaatsen/speeltijden van elkaar zijn gescheiden. Voor een kleuter is naar school gaan al een hele impressie. Het is belangrijk dat deze ervaring met weinig angst gepaard gaat. ‘Grote’ kinderen kunnen soms bedreigend overkomen voor jouw kleine kapoen.

Bij het kiezen van een kleuterschool spelen dus vooral praktische elementen in combinatie met de eigenheid van je kind een rol. 

Het kiezen van een lagere school

Bij de keuze van de lagere school, kunnen ook andere elementen meespelen. In een lagere school ligt het accent op het verwerven van heel wat schoolse kennis, inzichten en vaardigheden. Een lagere schoolkind heeft de mentale mogelijkheden om heel wat nieuwe dingen bij te leren en is van nature nieuwsgierig. Hoe een lagere school de voorwaarden creëert om dit mogelijk te maken, kan heel wat verschillen van school tot school. Ga eens bij jezelf na wat voor jou belangrijk is.

  • Leg jij de nadruk op sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling?
  • Spreekt leren via projecten jullie aan?
  • Vind jij het belangrijk dat je kind vooral goed voorbereid is op het secundair onderwijs?
  • Kies je voor een grote scholengroep of is kleinschaligheid voor jou prioriteit?
  • Probeer voor ogen te houden hoe je kind zich tot nu toe ontwikkelde. Gebeurde de ontwikkeling sprongsgewijs of zag je een gestage, voortdurende ontwikkeling? 
  • Heeft je kind veel structuur en begeleiding nodig of creëert je kind zijn eigen structuur?
  • Is je kind een persoon die zichzelf spontaan dingen aanleert en al spelend ontdekt?
  • Neemt je kind vooral dingen op doordat deze systematisch zijn aangeleerd?

Bij het kiezen van een lagere school is het ook interessant te bekijken hoe de extra zorg binnen de school wordt georganiseerd en waarop deze zorg zich vooral richt. Sommige scholen kiezen ervoor de zorg vooral in het eerste leerjaar systematisch in te schakelen. Andere scholen werken eerder vraaggestuurd en spreiden de zorg over alle leerjaren.

Nog een paar laatste tips

Om een goede keuze te maken, kan je:

  • Het opvoedingsproject van de school raadplegen (dat staat op de website van de school en is in elke school op te vragen)
  • Eens praten met ouders die ervaringen hebben met de school
  • Een informatiemoment/ opendeur bijwonen
  • Een kijkje nemen in de school terwijl ze in werking is of vragen of je eens een moment met je kind mag bijwonen in de klas

Het allerbelangrijkste is dat je kind zich op de school goed voelt. Welbevinden is de grootste voorwaarde voor het tot stand komen van ontwikkeling. Een school wordt gemaakt door de mensen die het opvoedingsproject vormgeven. Alles valt of staat dus met de klik die je kind heeft met de leerkracht!