Je kind wil na twee weken alweer stoppen met zijn hobby: laat je dat toe?

Moet een kind eigenlijk een hobby hebben?

Nee. Een kind hoeft niet per se elke woensdagmiddag naar de sportclub, muziekschool of jeugdbeweging om zich goed te ontwikkelen. 

Hobby's kunnen natuurlijk heel wat voordelen hebben. Kinderen bewegen, leren nieuwe dingen, ontdekken waar hun interesses en talenten liggen en komen in contact met andere kinderen. Maar vrije tijd hoeft niet volledig georganiseerd te zijn. Ook vrij spelen, buiten ravotten, lezen, tekenen of thuis wat aanrommelen heeft waarde.

Een hobby is dus geen doel op zich. De vraag is vooral of je kind voldoende kansen krijgt om te bewegen, spelen, ontspannen, ontdekken en contact te hebben met anderen. En voor het ene kind past een drukke week met verschillende hobby's prima, terwijl een ander na een lange schooldag vooral behoefte heeft aan rust.

Maar moet je een kind dan niet leren volhouden?

Jawel. Alleen betekent leren volhouden niet dat je nooit ergens mee mag stoppen. Zeker bij een nieuwe hobby is een eerste dip niet zo vreemd. De eerste nieuwigheid is eraf en je kind ontdekt dat turnen ook oefenen betekent, dat je bij voetbal niet meteen de beste van de ploeg bent of dat het bij de scouts wat tijd kost om je plaats in de groep te vinden.

Op zo'n moment kan een duwtje in de rug nuttig zijn. Je hoeft na één keer “ik wil niet meer” dus niet meteen het lidmaatschap op te zeggen.

Probeer eerst te achterhalen waarom je kind wil stoppen.

• Is het vooral moe op de dag van de hobby?
• Vindt het de activiteit zelf niet leuk?
• Is het gefrustreerd omdat iets nog niet lukt?
• Voelt het zich onzeker of heeft het geen aansluiting bij de groep?
• Is er iets gebeurd met een trainer, begeleider of ander kind?
• Was het vooral jouw idee dat je kind deze hobby zou doen?
• Zit de week misschien gewoon te vol?

Dat verschil is belangrijk. “Ik kan het nog niet en daarom vind ik het stom” vraagt misschien wat aanmoediging. “Ik voel me elke week ongelukkig in die groep” vraagt een heel andere reactie.

Motiveren of pushen: waar ligt de grens?

Die grens is niet altijd gemakkelijk te trekken. Een kind dat op een regenachtige woensdagmiddag geen zin heeft om naar de voetbaltraining te vertrekken, hoeft daarom niet meteen te stoppen. Ook bij een hobby horen soms momenten waarop je geen zin hebt, iets moeilijk vindt of liever thuis zou blijven.

Motiveren kan dan betekenen: “Ik weet dat je vandaag geen zin hebt, maar we gaan toch en daarna bekijken we hoe het was.” Je erkent de tegenzin, maar helpt je kind over die drempel.

Pushen wordt het eerder wanneer je kind eigenlijk geen ruimte meer krijgt om aan te geven dat een hobby écht niet bij hem past. Bijvoorbeeld omdat het lidgeld betaald is, omdat jij vindt dat je kind talent heeft, omdat je bang bent dat het anders “een opgever” wordt of omdat jij vroeger zelf heel graag die hobby had willen doen.

Volhouden is iets wat kinderen moeten leren. Maar beseffen dat iets toch niet bij je past en een gemaakte keuze durven herbekijken, is dat ook.

“Maar we hebben daar wel voor betaald …”

Ook dat speelt natuurlijk mee. Voetbalschoenen, een turnpak, muziekinstrument, inschrijvingsgeld: een hobby kan behoorlijk wat kosten. Het is dan frustrerend als je kind na drie weken beslist dat het toch niets voor hem is.

Je mag een kind best leren dat een keuze gevolgen heeft. Zeker bij oudere kinderen kun je vooraf afspraken maken: “Als je hiervoor kiest, verwachten we dat je het minstens tot de kerstvakantie probeert.” Of: “Je hoeft volgend jaar niet opnieuw te beginnen, maar dit trimester maken we af.”

Maak van het betaalde inschrijvingsgeld alleen geen reden om een kind maandenlang doodongelukkig ergens naartoe te sturen. Soms was het gewoon een verkeerde keuze.

Maakt de leeftijd verschil?

Zeker. Van een kleuter kun je nu eenmaal niet hetzelfde engagement verwachten als van een twaalf- of zestienjarige.

Bij kleuters draait een hobby vooral om ontdekken en proberen. Een kleuter die dolgraag wil gaan dansen, kan nauwelijks inschatten wat het betekent om dat vervolgens een heel schooljaar elke zaterdag te doen. Bovendien kunnen interesses op die leeftijd snel veranderen. Een paar keer aanmoedigen om toch te gaan kan zeker, maar een kleuter maandenlang verplichten om een activiteit te doen die echt niet bij hem past, heeft weinig zin.

Bij kinderen in de lagere school kun je stilaan wat meer engagement verwachten. Ze kunnen leren dat iets niet na één moeilijke training of een paar mindere weken hoeft te worden opgegeven. Je kunt daarom vooraf afspreken dat je kind een bepaalde periode probeert. Wil het daarna nog altijd stoppen? Bekijk dan samen waarom.

Bij tieners mag je de lat nog wat hoger leggen. Een tiener kan doorgaans beter inschatten wat de keuze voor een hobby inhoudt en begrijpen dat een inschrijving geld kost en soms ook een engagement tegenover anderen betekent. Zeker bij een teamsport, toneelvoorstelling of andere activiteit waarbij anderen op je rekenen, kun je niet altijd van de ene dag op de andere afhaken.

Dat betekent niet dat een tiener koste wat het kost een volledig jaar moet doorgaan. Ook een verkeerde keuze mogen maken hoort bij opgroeien. Maar je mag wel verwachten dat hij daar bewuster over nadenkt en niet na twee weken stopt omdat het nieuwe eraf is.

Een proefperiode kan een goede middenweg zijn

Je hoeft dus niet te kiezen tussen “prima, dan stop je morgen” en “je hebt hiervoor gekozen, dus je doet dit het hele jaar”.

Spreek bijvoorbeeld af dat je kind nog drie of vier lessen gaat. Haal daarna het gesprek opnieuw boven: is er iets veranderd? Was het vooral wennen? Is er toch iets gebeurd waardoor je kind niet meer wil gaan? Of voelt het nog altijd even sterk dat deze hobby niets voor hem is?

Blijkt er meer aan de hand – je kind voelt zich niet goed in de groep, is bang voor de trainer, wordt buitengesloten of gaat week na week met buikpijn – dan hoef je uiteraard niet vast te houden aan zo'n afgesproken proefperiode.

En volgend jaar? Eerst proberen, dan betalen

Eén keer betalen voor een hobby die achteraf toch niet blijkt te passen: dat kan gebeuren. Maar als je kind ieder jaar in september vol enthousiasme iets nieuws kiest en tegen oktober alweer wil stoppen, kun je het de volgende keer anders aanpakken. 

• Laat je kind eerst proeven. Veel clubs en verenigingen bieden een proefles of enkele proeftrainingen aan. Maak daar gebruik van vóór je voor een volledig jaar inschrijft en materiaal koopt.
• Ga eens kijken. Misschien kan je kind vooraf een training of les bijwonen. Zo krijgt het een realistischer beeld van de hobby dan op basis van wat een vriend doet of een filmpje op sociale media.
• Vraag waaróm je kind dit wil doen. “Omdat Noor dat ook doet” hoeft geen slechte reden te zijn, maar vraag bijvoorbeeld wat er gebeurt als Noor ermee stopt. Vindt je kind de activiteit zélf ook leuk?
• Maak vooraf afspraken. Bespreek vóór je betaalt wat inschrijven betekent. Bijvoorbeeld: “Je kiest hier zelf voor, dus we verwachten dat je het minstens tot de kerstvakantie probeert.” Hoe ouder je kind, hoe meer verantwoordelijkheid je daarbij kunt leggen.
• Koop niet meteen alles nieuw. Zeker bij een eerste jaar kun je materiaal misschien lenen, huren of tweedehands kopen. Een nieuwe hobby hoeft niet onmiddellijk gepaard te gaan met de duurste uitrusting.
• Kijk naar de hele agenda. Soms is niet de hobby het probleem, maar het moment waarop die erbij komt. Een kind dat al verschillende activiteiten heeft en daarnaast schoolwerk en rust nodig heeft, kan enthousiast zijn over nóg een hobby zonder realistisch te kunnen inschatten of daar nog plaats voor is.
• Gebruik eerdere ervaringen. Wilde je kind vorig jaar na een maand stoppen met tennis en staat het nu te springen om hockey te spelen? Haal dat gerust aan, zonder er een verwijt van te maken: “Vorig jaar wilde je heel graag tennissen en was je het snel beu. Wat maakt dat je denkt dat hockey nu beter bij je past?”

Zo wordt een nieuwe hobby steeds minder iets waarvoor je je in een vlaag van enthousiasme inschrijft, en steeds meer een keuze waar je kind bewust over leert nadenken.