“Je probeert het goed te doen als ouder, maar schermen maken opvoeden moeilijker dan ooit”: Lies Craeynest en Tom Termote geven advies

In de podcast Goed Genoeg ging presentatrice Siska Schoeters in gesprek met Lies Craeynest, medeoprichter van KidsUnplugged, en Tom Termote, expert mediawijsheid aan VIVES Hogeschool. Hun boodschap was duidelijk: ouders hoeven zich niet schuldig te voelen, maar hebben wél nood aan steun, duidelijke afspraken en realistische handvaten. “Je probeert het goed te doen als ouder, maar schermen maken opvoeden moeilijker dan ooit.”, klinkt het. Hoe pak je dat concreet aan thuis? 

1. Besef dat het probleem niet alleen bij jou thuis ligt.

Veel ouders denken dat zij strenger, consequenter of “beter georganiseerd” moeten zijn. Maar volgens Lies is het probleem groter dan dat. Sociale media en apps zijn ontworpen om aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Ouders nemen het dus niet alleen op tegen hun kind dat nog even wil scrollen, maar ook tegen technologie die daar bewust op inspeelt. Dat besef kan al helpen: het ligt niet alleen aan jouw aanpak.

2. Stel smartphones en sociale media zo lang mogelijk uit

Lies maakt in de podcast een belangrijk onderscheid: niet de smartphone op zich is altijd het probleem, maar vooral de toegang tot sociale media. Kinderen en jongeren zitten nog volop in hun ontwikkeling. Ze zijn gevoeliger voor groepsdruk, impulsen en externe bevestiging. Daarom pleit ze ervoor om smartphones en sociale media niet automatisch “mee te geven” zodra anderen ermee starten. Met andere woorden: uitstellen is geen straf, maar bescherming. 

3. Gebruik YouTube niet als babysitter

Tom Termote begrijpt dat schermen soms handig zijn. Zeker op drukke dagen, tijdens ziekte of wanneer je gewoon even ademruimte nodig hebt. Maar hij waarschuwt ervoor om schermen structureel in te zetten als oppas. Dat betekent niet dat een filmpje nooit mag. Wel dat het helpt om bewust te kiezen wanneer, waarom en hoe lang.

4. Laat schermen zoveel mogelijk in de woonkamer gebruiken

Een eenvoudige maar slimme tip van Tom: laat kinderen kijken of spelen op een toestel in een gedeelde ruimte. Zo zie je vanzelf meer mee, hoor je wat er speelt en ontstaat er spontaan gesprek. Je hoeft dan niet voortdurend te controleren, maar blijft wel betrokken. Een tablet of smartphone alleen op de slaapkamer maakt dat veel moeilijker. 

5. Kijk mee, praat mee, veroordeel minder snel

Veel ouders reageren vooral als er iets misloopt: te lang online, ruzie over schermtijd, ongepaste beelden, eindeloos scrollen… Maar Tom benadrukt dat nieuwsgierigheid vaak beter werkt dan afkeuring. Vraag eens:

• Wat kijk je graag? 
• Waarom vind je dat leuk? 
• Wie volg je? 
• Wat speelt iedereen op school? Zo blijft de lijn open. En net dat maakt de kans groter dat je kind ook naar jou komt als er online iets fout loopt.

6. Maak duidelijke regels vóór er strijd ontstaat

Wachten tot schermgebruik escaleert, maakt grenzen stellen veel moeilijker. Duidelijke afspraken op voorhand helpen:

• geen smartphone op de slaapkamer 
• schermvrije momenten aan tafel 
• vaste einduren 
• eerst huiswerk of beweging, daarna ontspanning 
• sociale media pas vanaf afgesproken leeftijd 

Consequent zijn hoeft niet streng te voelen. Kinderen varen vaak wel bij duidelijkheid.

Siska schreef ook een boek: “Goed genoeg! Opvoeden in tijden van hoge verwachtingen.”
Een boek vol mildheid, herkenning en nuchterheid – ideaal voor ouders die af en toe twijfelen of ze het wel ‘goed genoeg’ doen (en dus voor álle ouders).