Een jaartje overslaan op school of niet? Mama’s delen hun ervaringen

Carola: ‘Als je voelt dat je kind het aankan, laat het dan inderdaad een jaartje overslaan. Ons zoontje heeft dat niet gedaan, en na 6 maanden in groep 3 (eerste leerjaar, nvdr) had hij al het leesniveau van kinderen van twee jaar ouder. Hij verveelt zich in de klas, haalt ongein uit en vindt school steeds minder leuk…’ 

Klaartje: ‘Ik heb zelf een jaartje overgeslagen als kind, en spreek dus een beetje uit ervaring. Ik herinner mij nog dat de keuze moest gemaakt worden: ik mocht ZELF kiezen en dat vond ik fijn. Kies je ervoor om in dezelfde groep en bij je vriendjes te blijven maar je wel te vervelen, of kies je voor de grote stap en meer uitdaging? Een jaar overslaan is het beste wat ik ooit heb gedaan. Let wel: ik hield absoluut NIET van spelen en heb dat dus nooit gemist. 

Emotioneel had ik vaak nóg voorsprong op de kinderen uit mijn klas. Ik werd nooit bekeken als het meisje dat kinderachtig en een jaar jonger was. Er zaten echter nog twee andere kinderen in mijn klas die een sprongetje hadden gemaakt, en zij zijn wel altijd blijven opvallen in die zin: kinderachtig, wel slim genoeg, maar weinig aansluiting in de klas. Maar voor mezelf was het iets positiefs. 

Ik ben er wel van overtuigd dat er vaak om de foute redenen gesprongen wordt. Mijn eigen kind is nu ook wel slim, maar speelt supergraag, houdt van zijn vriendjes, gaat graag naar school, heeft connectie met iedereen … Ik denk er zelfs niet aan om hem een jaartje te laten overslaan.’ 

Ilse: ‘Wetenschappelijke evidentie genoeg om een versnelling in het algemeen wel te doen. Zowel op academisch vlak, als op sociaal en emotioneel vlak is hier wetenschappelijk heel wat bewijs voor. Uiteraard kijk je altijd of het voor een specifiek kind op een specifiek moment in zijn/haar context de juiste beslissing is. Je brengt alle factoren in kaart en maakt dan een onderbouwde beslissing. Een versnelling kan helpen om demotivatie tegen te gaan en onderpresteren en schooluitval te voorkomen.’

Aurélie: ‘Bij mijn zoon werd deze optie voorgesteld in het tweede leerjaar. Wij hebben als ouders besloten om het niet te doen. We kozen voor ontwikkeling en verbinding met leeftijdsgenoten. In de klas kreeg hij taken met extra uitdaging, naast school hebben we hem extra uitgedaagd met hobby’s zoals muziek en piano, programmeerlessen, kunstacademie. Hij heeft altijd wat ‘overschot’ gehad, maar dat vertaalt zich de laatste jaren niet perse in hoge punten. Alles gaat goed zonder veel moeite, en dat vinden wij prima. Dat geeft hem ruimte om te focussen op zijn sociale ontwikkeling, die voor hem soms wat meer uitdaging met zich meebrengt.’ 

Tine: ‘Het emotionele is ook belangrijk. Maar onderzoekt toont aan dat springen bij hoogbegaafde kinderen de beste oplossing is, ook op socio-emotioneel vlak. Ik heb mij daar zelf heel erg zorgen over gemaakt bij mijn kinderen, maar ik heb het met mijn eigen ogen kunnen vaststellen. Onze oudste dochter is open gebloeid toen ze een tweede keer sprong. Onze jongste zoon voelde zich veel beter in het eerste studiejaar dan in de tweede / derde kleuterklas.’ 

Anneleen: ‘Als leerkracht in het vijfde en zesde leerjaar merken we vaak dat ‘springers’ het dan mentaal heel moeilijk beginnen te krijgen omdat ze nog niet in dezelfde ontwikkeling zitten als hun klasgenootjes. Ook de stap naar het middelbaar is spannend en zorgt voor veel onrust. Let wel, dit is niet bij elk kind zo. Maar neem zeker de emotionele ontwikkeling in acht (stabiliteit, sterkte, omgaan met veranderende situaties ….), niet enkel het leren. Elke situatie en elk kind is anders.’ 

Marleen: ‘Als ex-springer heb ik echt afgezien als 10-jarige tussen soms 13-jarigen. Dat is een heel andere leefwereld.’ 

Evelien: ‘Ik heb heel het middelbaar lang gehoord dat ik “zo kinderachtig was”. Probeer maar eens je puberteit een jaar te vervroegen … In het vijfde middelbaar las ik een artikel over hoogbegaafde springers die opzettelijk een jaar dubbelen om terug op de juiste leeftijd te zitten. Ik heb dat toen ook gedaan. De laatste twee jaar middelbaar in een andere school waren voor mij een verademing, na jarenlang op mijn tenen te moeten staan “omdat ik slim was”. 

Bieke: ‘Ik heb zelf kinderen die gesprongen zijn én ken heel veel kinderen die gesprongen zijn. Geen enkel van die kinderen had het emotioneel moeilijk. Integendeel, ze hadden het veel moeilijker voor ze gesprongen waren dan erna. Voor heel veel kinderen is het net een verademing, eindelijk bij kinderen die meer op hun niveau zitten in de klas. Ondertussen zitten mijn kinderen aan de universiteit en ze hebben nooit ergens last van gehad.’ 

Mohamed: ‘Onze tweede zoon heeft dat gedaan. Achteraf had ik daar wel wat spijt van. Het voelde alsof hij een jaartje minder van de kleuterklas heeft kunnen genieten. Soms is het gewoon fijn om een kind nog even kind te laten zijn. Later kan je nog altijd zien of hij klaar is om een sprong te maken.’ 

Kim: ‘Onze dochter sprong van de tweede kleuterklas naar het eerste leerjaar en is veel gelukkiger. Wij zijn enorm blij dat we na veel twijfelen de keuze gemaakt hebben. Wat ons over de streep getrokken heeft, is erover in gesprek gaan met haar zelf. Toen we bijvoorbeeld uitlegden dat ze dan niet meer zoveel zou kunnen spelen als in de kleuterklas, zei ze: “Ja, maar lezen is toch ook leuk!” Bovendien mocht ze altijd nog terug als het toch niet zou meevallen.’