“Leren is geen autostrade. Het is een geitenpad.” Kristien Bruggeman over waarom ‘te veel helpen’ schoolstress kan voeden
8/01/2026
Door Mamabaas
Wie een kind heeft in de lagere school kent het tafereel: huiswerk op tafel, een zucht, een blik die vraagt om redding, en voor je het weet zit je erbij. Even de agenda verbeteren. Even dat Frans zinnetje “samen” oplossen. Even tonen hoe het moet.
Volgens onderwijswetenschapper en schooldirecteur Kristien Bruggeman (Lab Onderwijs) is net die reflex vaak goedbedoeld, maar niet onschuldig. In de podcast Goed Genoeg legt ze uit hoe overbegeleiding kinderen iets aanleert dat later tegen hen kan werken: het gevoel dat ze het niet kunnen zonder een volwassene naast zich.
Leren vraagt ook frustratie (en dat is normaal)
Bruggeman vertrekt vanuit een nuchter uitgangspunt: leren voelt zelden meteen goed. Ze vertelt dat ze jongeren van bij het begin wil laten begrijpen “wat leren écht is”. Want, zegt ze, in het begin komen er vaak emoties bij kijken: frustratie, soms angst of stress, simpelweg omdat het nog niet lukt. En dat is normaal. “Leren is geen autostrade. Het is een geitenpad.” Wie leren probeert glad te strijken, haalt volgens haar iets essentieels weg: het oefenen van omgaan met “moeizaam” en “nog niet”.
De valkuil aan de keukentafel: aangeleerde hulpeloosheid
Wanneer ouders voortdurend corrigeren of mee oplossen, ziet Bruggeman een risico ontstaan dat ze expliciet benoemt: aangeleerde hulpeloosheid. Ze beschrijft hoe kinderen dan gaan geloven dat het niet lukt zonder hulp: “Als papa of mama niet naast me zit, dan lukt het me niet.” Ze koppelt dat niet aan “schuld” of slechte intenties, maar aan een patroon dat vanzelf kan inslijten. Het moment waarop het kind leert: als het moeilijk wordt, neemt iemand anders over. “Als je er de hele tijd naast zit… dan leert een kind: ‘Ik kan het niet alleen.’”
Belangrijk: ze zegt niet dat ouders niets mogen doen. “Herhalen mag gerust,” zegt ze, en “in de buurt blijven” kan ook. Maar het kantelpunt komt wanneer ouders, in haar woorden, “opduiken als een soort deus ex machina zodra het Frans moeilijk wordt.”
Bruggeman beschrijft ook een herkenbaar alarmsignaal: wanneer een kind “strategisch wordt in z’n hulpvraag”. Ze schetst het scenario: het huiswerk loopt vlot, tot een ouder thuiskomt, en plots “lukt het niet meer”. Voor haar is dat een teken dat het kind geleerd heeft dat hulp vragen gelijkstaat aan opgelost worden.
Haar bredere visie: goesting om te leren en taal om te reflecteren
De rode draad in Bruggemans verhaal is niet “strenger zijn” of “minder zorgen”. Het is: jongeren leren begrijpen hoe leren werkt — inclusief emoties — en hen taal geven om te reflecteren over wat helpt als iets moeilijk wordt.
Ze zegt zelfs dat ze in gesprekken vaak “het kind zelf” mist: er wordt over kinderen gesproken, terwijl zij volgens haar ook (op hun niveau) betrokken kunnen worden en kunnen leren luisteren naar zichzelf.
Beluister het volledige interview
De uitspraak komt uit de aflevering 'Over school en stress, en schoolstress' van de podcast Goed genoeg! van Siska Schoeters.
Een warme, eerlijke en vaak hilarische reeks gesprekken over ouderschap zonder filter of perfectie.
👉 De podcast is te beluisteren op alle podcastkanalen.
👉 Elke twee weken verschijnt er een nieuwe aflevering.
Wil je nog meer Goed genoeg?
Siska schreef ook een boek:“Goed genoeg! Opvoeden in tijden van hoge verwachtingen.”
Een boek vol mildheid, herkenning en nuchterheid – ideaal voor ouders die af en toe twijfelen of ze het wel ‘goed genoeg’ doen (en dus voor álle ouders).
