Samen spelen, samen delen? Waarom je kleuter écht nog niet kan delen

Voordat je twijfelt aan je opvoedskills: no worries, you’re not alone. Dat je peuter of jonge kleuter niet wil delen, betekent niet dat je een kleine egoïst opvoedt. Het hoort er simpelweg bij op die leeftijd. Tussen 2 en 4 jaar is het brein van je kind nog volop in ontwikkeling. Het peuterbrein kan zich nog niet verplaatsen in een ander. Ze begrijpen simpelweg nog niet dat hun speelmaatje ook gevoelens of wensen heeft. 

Een kind van die leeftijd leeft in het ‘nu’. ‘Je krijgt je auto binnen 5 minuten terug’, dan hoort de kleuter eigenlijk: ‘Ik ben hem voor altijd kwijt’. Het deel van de hersenen dat impulsen regelt, is nog volop in ontwikkeling. Dus de grote emoties winnen het altijd van de zelfbeheersing. 
In deze fase ontdekt je kind ook zijn eigen ‘ik’. Speelgoed voelt aan als een verlengstuk van wie het kind is. Als iemand dus dat stuk speelgoed afpakt, voelt dat als een persoonlijke aanval. Ze weten gewoon nog niet goed hoe ze ermee om moeten gaan. 

Met deze inzichten en praktische tips help je je kind door deze fase:

1. Voorzeggen in plaats van dwingen: Dwing je kind niet om spullen af te staan, anders leert het kind vooral dat jij de baas bent. Niet dat delen fijn is. Leer hen liever een duidelijke regel die houvast geeft: ‘Als Jan klaar is, mag jij er terug verder mee spelen’. Zo leren ze hun beurt afwachten en leren ze stap voor stap begrijpen waarom samen spelen en delen leuker is.
2. Maak wachten visueel (de kookwekker-truc): Tijd is voor een kind een heel abstract begrip. Vijf minuten kan voor hen voelen als drie uur. Gebruik een kookwekker, zandloper of de timer op je telefoon. Zeg: "Als de pieper gaat, wissel je van auto." Het 'moeten' komt zo niet van jou als boze ouder, maar van de klok!
3. Geef zelf het goede voorbeeld: Kinderen zijn meesters in spiegelen. Laat bewust zien hoe jij deelt: "Wil je een stukje van mijn appel?" of "Papa mag mijn pen even lenen."
4. Bescherm favoriet speelgoed (selecteer vooraf): Laat je kind voor een playdate lievelingsspullen op de slaapkamer leggen. Wat in de living blijft, is voor iedereen. Zo leert je kind dat hun grens gerespecteerd wordt én dat 'nee zeggen' soms oké is.
5. Geef een compliment & benoem gevoelens: Benoem wat er gebeurt: "Je vriendje vindt het erg fijn dat hij mee mag spelen!" En zie je dat het goed gaat? Overlaad ze met erkenning: "Wat knap dat jij even wachtte!"
6. Grijp niet te snel in: Dreigt er een conflict? Wacht even af en grijp zelf niet te snel in. Vaak lossen peuters het zelf op. Je kan je kind wel wat helpen door hen het gevoel te geven dat ze de controle hebben: "Wil je de trein nu geven, of over één minuut?"                                                                                             
    

Je peuter hoeft nog niet perfect te kunnen delen. Delen is een leerproces en gebeurt met vallen en opstaan. Geef je kind de tijd, het vertrouwen en hier en daar wat sturing om oplossingen te bedenken. Stapje voor stapje zal het steeds beter gaan!

Onthoud vooral: je kind leert het meeste door jou bezig te zien. Met een dosis geduld en een goeie kookwekker kom je al een heel eind!