Zwanger? Je geeft je baby meer mee dan alleen liefde

1/09/2026

Door Mamabaas

Vanaf het moment dat je zwanger bent, gebeurt er ongelooflijk veel in je lichaam. Je baby krijgt zuurstof en voedingsstoffen via de placenta, groeit dag na dag en ontwikkelt stap voor stap een eigen afweersysteem. Maar wist je dat je tijdens de zwangerschap ook beschermende antistoffen kunt doorgeven aan je baby? Dat is een natuurlijk proces dat al tijdens de zwangerschap plaatsvindt. Hoe dat precies werkt? We leggen het uit.^1,5,8

Je afweersysteem werkt niet alleen voor jou

Je immuunsysteem beschermt je dagelijks tegen allerlei ziekteverwekkers. Wanneer je lichaam in contact komt met bepaalde virussen of bacteriën – bijvoorbeeld na een eerdere infectie of na een vaccinatie – maakt het antistoffen aan. Die helpen je lichaam om sneller te reageren wanneer je opnieuw met die ziekteverwekker in aanraking komt.⁵

Tijdens de zwangerschap gebeurt er iets bijzonders: die beschermende antistoffen kunnen via de placenta doorgegeven worden aan je baby. Zo krijgt je kindje al vóór de geboorte een vorm van passieve bescherming mee.⁵

Wat betekent passieve bescherming?

Een baby wordt geboren met een immuunsysteem dat nog volop in ontwikkeling is. In de eerste levensmaanden leert dat afweersysteem stap voor stap hoe het zelf ziekteverwekkers kan herkennen en bestrijden.⁵

De antistoffen die de baby tijdens de zwangerschap van de moeder meekrijgt, kunnen in die eerste maanden helpen beschermen tegen bepaalde infecties. Ze vormen als het ware een tijdelijke ondersteuning, totdat het eigen immuunsysteem verder ontwikkeld is.⁵

Die overdracht van antistoffen is een natuurlijk biologisch proces en verloopt via de placenta. Vooral in het laatste deel van de zwangerschap worden deze antistoffen efficiënt doorgegeven aan de baby.⁵

Welke rol speelt vaccinatie tijdens de zwangerschap?

Vaccinatie tijdens de zwangerschap stimuleert het immuunsysteem van de moeder om beschermende antistoffen aan te maken. Die antistoffen kunnen vervolgens, net zoals andere antistoffen, via de placenta bij de baby terechtkomen.^1,5

Daarom beveelt de Hoge Gezondheidsraad in België voor bepaalde infectieziekten vaccinatie tijdens de zwangerschap aan. Die aanbevelingen worden regelmatig geëvalueerd op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten en houden rekening met de bescherming van zowel de zwangere als de pasgeboren baby.^1-4

Welke vaccinaties worden aanbevolen en op welk moment tijdens de zwangerschap, bespreek je altijd met je arts, vroedvrouw of gynaecoloog. Zij kunnen uitleg geven over de huidige aanbevelingen en samen bekijken wat in jouw situatie relevant is.^1-4

Welke vaccinaties en wanneer?

Kinkhoest – tussen 24 en 32 weken

Een vaccinatie tegen kinkhoest wordt tijdens elke zwangerschap aanbevolen, bij voorkeur tussen 24 en 32 weken. Zo krijgt de baby via de placenta antistoffen mee die hem of haar vanaf de geboorte helpen beschermen tegen kinkhoest, een infectie die bij jonge baby’s tot ernstige gevolgen kan leiden.¹

Griep – tijdens het griepseizoen, ongeacht de zwangerschapsduur

Een griepvaccinatie wordt aanbevolen voor zwangere vrouwen tijdens het griepseizoen, ongeacht het trimester van de zwangerschap. Griep kan tijdens de zwangerschap ernstiger verlopen. Bovendien kunnen de antistoffen die de moeder aanmaakt ook de baby in de eerste periode na de geboorte helpen beschermen. De Hoge Gezondheidsraad neemt zwangere vrouwen expliciet op als doelgroep voor de griepvaccinatie.^4,6

RSV – tussen 28 en 36 weken

Ook tegen het respiratoir syncytieel virus (RSV) kan tijdens de zwangerschap worden gevaccineerd. Het vaccin wordt aanbevolen tussen 28 en 36 weken zwangerschap wanneer de bevalling in de periode van RSV-circulatie wordt verwacht (oktober-midden maart). De antistoffen die de moeder aanmaakt, gaan via de placenta naar de baby en kunnen zo bescherming bieden tijdens de eerste levensmaanden, wanneer RSV bij jonge baby's onder meer bronchiolitis en longontsteking kan veroorzaken.³

Voor de bescherming van een baby tegen RSV bestaan er ook andere mogelijkheden, zoals het toedienen van antistoffen aan de baby na de geboorte. Welke optie het meest geschikt is, hangt af van verschillende zaken zoals bijvoorbeeld moment waarop de baby geboren wordt, of je een zwangerschap doorloopt met verhoogde risico’s enz. Bespreek de meest passende aanpak voor jou altijd met je behandelend arts, gyneacoloog of vroedvrouw en vraag om meer uitleg.³

COVID-19 – afhankelijk van je situatie

Ook vaccinatie tegen COVID-19 kan tijdens de zwangerschap aan bod komen. Volgens de huidige Belgische aanbevelingen wordt dit onder meer aanbevolen wanneer een zwangere vrouw nog niet eerder gevaccineerd werd. Voor vrouwen die al eerder gevaccineerd werden, wordt een herhaling niet standaard voor iedereen aanbevolen, maar kan een vaccinatie bijvoorbeeld aangewezen zijn bij bepaalde risicofactoren of een zwangerschap met een verhoogd risico. Dit bespreek je best met je arts.²

Niet elke vaccinatie is geschikt tijdens de zwangerschap. Sommige vaccins, zoals levende vaccins, worden uit voorzorg uitgesteld tot na de zwangerschap. Daarom is het belangrijk om vóór of tijdens de zwangerschap je vaccinatiestatus met een zorgverlener te bespreken.¹

Is vaccineren tijdens de zwangerschap veilig?

Die vraag is heel begrijpelijk. Tijdens de zwangerschap wil je natuurlijk extra voorzichtig zijn met alles wat je lichaam binnenkrijgt.

Zwangerschapsvaccins worden al sinds de jaren 1800 gebruikt om moeders en hun baby te beschermen tegen ziekte.7 Vaccins (niet-levende) toegediend tijdens de zwangerschap hebben een goed veiligheidsprofiel, en zwangere vrouwen zijn in staat om immunologische reacties op vaccinatie te genereren die vergelijkbaar zijn met die van gezonde niet-zwangere volwassenen.^1,7

De huidige aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad zijn gebaseerd op beschikbare gegevens over veiligheid, werkzaamheid en de bescherming van zowel de zwangere vrouw als haar baby.¹

Dat betekent niet dat vaccinatie helemaal geen bijwerkingen kan geven. Zoals bij andere vaccinaties kunnen bijvoorbeeld pijn, roodheid of zwelling op de plaats van de prik, vermoeidheid of een lichte koorts voorkomen. Meestal zijn die klachten mild en tijdelijk.¹

Het is wel belangrijk om te weten dat niet alle vaccins tijdens de zwangerschap geschikt zijn. Daarom wordt altijd gekeken naar het specifieke vaccin, de zwangerschapsduur en de individuele situatie.¹

Waarom gebeurt die vaccinatie soms net tijdens de zwangerschap?

Het moment waarop een vaccin wordt toegediend, is niet toevallig gekozen. Het lichaam heeft tijd nodig om antistoffen aan te maken. Die antistoffen kunnen vervolgens via de placenta naar de baby worden doorgegeven.^1,5

Bij de kinkhoestvaccinatie ligt de aanbevolen periode bijvoorbeeld tussen 24 en 32 weken. Voor RSV ligt die tussen 28 en 36 weken. Zo wordt geprobeerd om voldoende antistoffen bij de baby te krijgen vóór de geboorte.^1,3

Bij de RSV-vaccinatie is er bovendien een praktische timing waarmee rekening wordt gehouden: wanneer het einde van de zwangerschap buiten het RSV-seizoen valt, kan een andere vorm van bescherming voor de baby na de geboorte aangewezen zijn. Je zorgverlener kan daarom samen met jou bekijken welke aanpak het beste past bij de vermoedelijke geboortedatum van je baby.³

Een goed geïnformeerde keuze

Tijdens een zwangerschap neem je heel wat beslissingen. Sommige zijn groot, andere klein. Je laten informeren over hoe jouw lichaam werkt en welke rol antistoffen kunnen spelen in de eerste levensmaanden van je baby, hoort daar ook bij.⁵

Heb je vragen over vaccinatie tijdens de zwangerschap of wil je weten welke aanbevelingen vandaag in België gelden? Bespreek ze gerust met je huisarts, gynaecoloog of vroedvrouw. Zij kunnen je uitleg geven op basis van de meest recente aanbevelingen van de Belgische Hoge Gezondheidsraad en samen met jou bekijken welke informatie voor jouw situatie relevant is.^1-4

* Deze blog is tot stand gekomen in samenwerking met Pfizer. Meer lezen over ons advertentiebeleid kun je hier.

260331 – Augustus 2026
Bronnen: