Pas nu ik kinderen heb, besef ik hoe waardevol grootouders zijn (en hoeveel ik zelf heb gemist)

Mijn vader verloor zijn beide ouders nog voordat ik geboren werd. En ook de vader van mijn moeder was er toen al niet meer. Alleen mijn oma langs moederskant leefde nog. Maar warm zou ik die band niet bepaald noemen. De relatie tussen mijn moeder en haar moeder was op zijn zachtst gezegd “gespannen” te noemen. Als kind begreep ik de nuances misschien niet, maar ik voelde de spanning wel. Ik herinner me de scherpe opmerkingen. De keren dat mijn moeder volledig werd afgebroken terwijl ik erbij stond. Dus neen, ik groeide niet op met het idee dat grootouders een veilige haven waren. In mijn realiteit waren het eerder figuranten of toevallige passanten in mijn leven. We zagen elkaar dan ook maar een paar keer per jaar. 

Het was pas veel later dat ik begon te beseffen dat er een totaal andere invulling bestond voor het woord “oma” of “opa” dan wat ik kende. Ik denk dat die realiteit voor het eerst écht binnenkwam toen ik een vriendje had in mijn studententijd. Zijn grootouders woonden vlakbij en we gingen er regelmatig langs. Niet voor speciale gelegenheden. Gewoon zomaar. Omdat de koffie klaarstond. Omdat zijn oma altijd blij was ons te zien. Omdat zijn opa eindeloos verhalen vertelde. Er hing een soort vanzelfsprekende warmte die ik niet kende. Geen spanning. Geen voorzichtig aftasten. Geen gevoel dat je op je woorden moest letten. Ik weet nog dat ik daar zat en dacht: oh, dus zo kan het ook.

Dat besef deed meer met mij dan ik toen wilde toegeven. Want het deed me voor het eerst beseffen wat ik had gemist in mijn jeugd. Het deed me inzien dat er blijkbaar een vorm van liefde bestond die ik nooit echt gekend had (en waarvan ik dus ook nooit had geweten dat ik ze miste).

Toch dacht ik er jarenlang niet meer zo bewust over na. 

Tot … ik zelf kinderen kreeg. Op dat moment gingen mijn ogen pas écht open.

Want nu zie ik mijn dochters opgroeien met vier grootouders die hen compleet adoreren. Vier mensen die oprecht geïnteresseerd zijn in wie ze zijn. Die onthouden welk knuffeldier momenteel favoriet is, welke jurk “de mooiste van allemaal” is en welke ruzie er op school was geweest. Vier mensen die zonder aarzelen oppassen als het nodig is. Die foto’s vragen. Die tekeningen aan hun koelkast hangen. Die tijd maken, zelfs als ze moe zijn.

En vooral: vier mensen bij wie mijn kinderen zich honderd procent veilig voelen.

Soms sta ik daar echt even naar te kijken. Naar hoe vanzelfsprekend die liefde stroomt tussen hen. Hoe mijn dochters zonder nadenken op hun schoot kruipen. (Ik kan me met de beste wil van de wereld niet inbeelden dat ik dat vroeger spontaan zou hebben gedaan bij mijn eigen grootmoeder.) Hoe trots grootouders kunnen kijken naar iets banaals als een zwemdiploma of een krom geknutselde nieuwjaarsbrief.

Nu besef ik pas écht hoe waardevol grootouders zijn.

Niet alleen praktisch, al is het natuurlijk fantastisch dat ze altijd klaarstaan om ons te helpen. Maar vooral emotioneel. Omdat grootouders iets toevoegen wat ouders niet kunnen vervangen, hoezeer ze ook hun best doen. Oma’s en opa’s brengen rust. Tijd. Mildheid ook. Waar ouders vaak bezig zijn met opvoeden, plannen, haasten en corrigeren, lijken grootouders vaker gewoon te kijken. Gewoon te genieten van tijd met hun kleinkind.

En soms doet dat pijn om te beseffen. Niet omdat ik mijn jeugd zielig vind. Dat is het niet. Ik heb liefde gekend, warmte gekend, een fijne thuis gehad. Maar die vanzelfsprekende, onvoorwaardelijke liefde van een grootouder, dat zal voor mij altijd een onbekend gevoel blijven. En het is pas door het nu bij mijn eigen kinderen te zien, dat ik besef hoe mooi die liefde kan zijn. Vroeger dacht ik dat grootouders gewoon “extra familie” waren. Maar nu weet ik dat ze voor veel kinderen mee de fundering van hun jeugd vormen. 

Maar naast de pijn van dat gemis, ben ik bovenal zó gelukkig om getuige te mogen zijn van die liefde die mijn kinderen wél kennen. Die voor hen doodnormaal is. Vier liefhebbende grootouders aan hun zijde. Wat een onbetaalbaar cadeau in het leven!