De discussie over deeltijds werken en pensioenen, na uitspraken van minister Jan Jambon, heeft bij veel ouders iets geraakt. Vooral bij vrouwen. Want hoewel deeltijds werken soms wordt voorgesteld als een soort luxekeuze voor wie graag wat meer vrije tijd heeft, voelt dat voor veel gezinnen toch anders. Voor veel ouders is deeltijds werken geen luxe. Het is eerder een poging om twee jobs tegelijk te combineren. Eén die betaald wordt. En één die niet betaald wordt, maar wel 24 uur per dag doorgaat: ouderschap. En daarom … misschien moeten we het debat eens anders bekijken. Wat als we ouderschap gewoon als een job zouden bekijken (en waarderen)?
Niet eentje met een contract of loonbrief. Maar wel eentje die vrij essentieel is voor onze economie. Want elke toekomstige werknemer, ondernemer, verpleegkundige, leerkracht of minister groeit eerst ergens op. Meestal bij ouders. Het is dus eigenlijk een soort basisinfrastructuur van onze samenleving. Alleen eentje zonder budget.
Salaris: nul euro (maar wel extralegale voordelen)
Als ouderschap een job was, zou het waarschijnlijk een van de slechtst betaalde jobs zijn die er bestaan. Namelijk: niet betaald. Geen loon, geen bonus, geen bedrijfswagen, geen maaltijdcheques.
Sterker nog: meestal kost het je geld. Veel geld.
En toch blijven mensen het doen. Ongelofelijk maar waar.
Nu goed, er zijn wel extralegale voordelen. Zoals een peuter die je plots een knuffel geeft alsof jij Taylor Swift bent. Of een kind dat zegt dat jouw spaghetti de lekkerste van de wereld is. Ook al weet je dat die spaghetti eigenlijk gewoon uit een bokaal kwam en jouw bijdrage bestond uit het vakkundig opwarmen van de inhoud in de microgolf.
Werkuren: flexibel (lees: altijd)
In moderne bedrijven spreekt men graag over work-life balance. In ouderschap is dat concept een beetje… theoretisch.
Je werkdag begint wanneer een peuter om 5.42 uur beslist dat het ochtend is. Je draait nachtshiften wanneer iemand koorts heeft, weekenddiensten wanneer er een sportwedstrijd is en je hebt permanentie wanneer een kind op zondagavond zegt: “Ah ja mama, morgen moet ik een schoendoos meebrengen. Versierd.”
Dat soort deadlines staan weliswaar nergens in Outlook.
En vakantie? Ah, dat bestaat wel in ouderschap. Alleen heet dat: met kinderen op reis gaan. Dat is ongeveer hetzelfde als thuis, maar dan met (nog) minder slaap.
Opleiding: succes ermee
Voor de meeste jobs krijg je een opleiding. Voor ouderschap niet. Je begint zonder handleiding, met veel goede bedoelingen en mogelijks met een baby die vooral huilt, eet en opnieuw huilt. De rest leer je onderweg. Door te proberen, door fouten te maken en door te ontdekken dat wat gisteren werkte vandaag plots totaal niet meer werkt.
En toch zijn er mensen die ouderschap steeds vaker bekijken zoals een job. Zo ontwikkelde talentcoach Luk Dewulf de Talentbuilder, een tool die bedrijven helpt om talenten van medewerkers in kaart te brengen en teams sterker te maken. En nu heeft hij datzelfde idee toegepast op… ouders.
Eigenlijk is dat best visionair. Want als we in bedrijven erkennen dat mensen verschillende talenten hebben, waarom verwachten we dan van ouders dat ze overal tegelijk goed in zijn? Volgens Dewulf heeft elke ouder zijn eigen talenten. De ene is een geboren organisator. De andere kan geweldig luisteren. Nog iemand anders brengt rust, humor of structuur in huis.
En eerlijk: als we ouderschap een beetje meer als een job zouden bekijken, zou dat misschien ook helpen om er wat realistischer naar te kijken. (Meer info vind je hier.)
Functioneringsgesprekken
In geen enkele job liggen de verwachtingen namelijk zo hoog als in het ouderschap. Je moet geduldig zijn, grenzen stellen, gezond koken, schermtijd beperken, emotioneel beschikbaar zijn en ondertussen ook nog een carrière uitbouwen, sporten, er keigoed uitzien en een sociaal leven hebben.
Kortom: de perfecte werknemer én de perfecte ouder. Alleen bestaat die persoon niet. Niet echt.
Teamwork
In theorie is een gezin een team. In de praktijk lijkt het soms meer op een start-up: iedereen doet een beetje van alles, er is chaos, maar somehow blijft het draaien. Soms loopt het teamwork fantastisch en verdeel je taken vanzelf. Soms voelt het alsof één persoon CEO, HR-manager, logistiek medewerker en crisiscoördinator tegelijk is.
En soms bestaat teamwork vooral uit onderhandelen over wie er deze keer opstaat wanneer een kind ’s nachts roept. Die onderhandelingen zijn vaak best kort. Maar intens.
Delegeren
Elke manager weet dat delegeren belangrijk is. Werk uitbesteden, taken doorgeven, mensen inschakelen. In ouderschap klinkt dat ook als een geweldig idee. Briljant zelfs.
Alleen is er één probleem: delegeren kost geld. Kinderopvang kost geld. Oppas kost geld. Huishoudhulp kost geld. En ouderschap zelf? Dat brengt financieel ongeveer niets op. Ah nee, dat kost namelijk geld.
Crisismanagement
Elke job kent stressmomenten. In ouderschap heet dat: een peuter met een driftbui in de supermarkt, een verloren turnzak vijf minuten voor school of een puber die plots zegt dat iedereen in de klas een smartphone heeft behalve hij.
Op zulke momenten leer je improviseren, prioriteiten stellen en diep ademhalen. Managementskills waar menig CEO jaloers op zou zijn.
Misschien moeten we in het debat over werk en pensioen ook eens stilstaan bij dit werk.
Bij de zorg, tijd en energie die ouders elke dag investeren. Ouderschap staat misschien niet op een loonbrief. Maar het is wel werk. Werk dat bepaalt hoe onze samenleving er morgen uitziet.
Misschien is het dus niet zo vreemd dat sommige ouders deeltijds werken. Niet omdat ze minder willen bijdragen, maar omdat ze eigenlijk twee jobs tegelijk proberen te doen.
En wie ooit een peuter heeft aangekleed terwijl hij boterhammen smeert, een schoolmail leest en een verloren knuffel zoekt, weet: dat is multitasken op een niveau waar menig manager alleen maar van kan dromen.
Meer lezen
Wie nieuwsgierig is naar hoe je ouderschap ook door een talentenbril kunt bekijken, kan terecht bij het boek Ontdek jouw talent als ouder van Luk Dewulf. Daarin past hij zijn talentenbenadering, bekend uit de bedrijfswereld via de Talentbuilder, toe op het ouderschap. Luk geeft hierrond ook interactieve sessies via de CM-Gezondheidsacademie. Alle info vind je hier.
