Ik ga het gewoon zeggen zoals het is: mijn man en ik slapen niet in hetzelfde bed. Meer nog, we slapen zelfs niet in dezelfde kamer. En neen, dat is geen stille voorbode van een scheiding. Integendeel zelfs. Ik ben ervan overtuigd dat het onze relatie ten goede komt, ook al lijkt het een enorm taboe om hierover te praten.
Als ik vertel dat wij niet samen slapen (en dat doe ik niet vaak, net omdat het zo’n taboe is), dan krijg ik altijd dezelfde reactie. Een mengeling van verbazing en medelijden.
‘Maar dat is toch ongezellig?’
‘Dat is toch nefast voor je relatie?’
Of de klassieker: 'En wat met de intimiteit tussen jullie?’
Alsof chronisch moe rondlopen zo’n afrodisiacum is. Not …
Ik was altijd al een slechte slaper
Ik ben altijd een lichte slaper geweest. Ik val moeilijk in slaap en word wakker van élk geluidje. Een krakende traptrede, een zucht, een draai in het bed: ik hoor alles. En ik word er wakker van. Mijn man heeft dat probleem niet. Die slaapt al zodra zijn hoofd het kussen raakt. En dan snurkt hij – en niet zo’n klein beetje. Geen goede combinatie, dat kan ik je vertellen.
Toen onze kinderen klein waren, waren de nachten sowieso al vaak onderbroken. Het bekende verhaaltje: nachtvoedingen, nachtmerries, een kind dat ziek werd of getroost moest worden … Het resulteerde in een compleet “kapot” bioritme bij mij: ook toen de kinderen wél gewoon doorsliepen, werd ik elke nacht meermaals wakker. En dat gesnurk, dat was daarbij de spreekwoordelijke druppel.
Op een bepaald moment was ik chronisch moe. Niet een beetje moe, maar doodop. En wie ooit maanden of jaren gebroken nachten heeft doorstaan, die weet wat dat doet met een mens. Met je humeur. Met je geduld. Met je relatie.
De stap naar aparte kamers
Het sloop er gaandeweg in: ik sliep soms in de logeerkamer, om toch eens deftig te kunnen doorslapen. Of mijn man sliep in de logeerkamer, om mij een goede nachtrust te gunnen. En dan konden we slapen. Werden we uitgerust wakker. Allebei. Geen geduw, geen gezucht, geen irritatie om drie uur ’s nachts, geen frustraties.
Op den duur werd het een gewoonte. Want waarom zou je jezelf een goede nachtrust ontzeggen? Waarom zou je met een kort lontje rondlopen als je evengoed uitgerust en met een verse portie geduld kan wakker worden na een nachtje kwalitatieve slaap?
Ergens onderweg werd er trouwens slaapapneu vastgesteld bij mijn man. Hij slaapt tegenwoordig met zo’n slaapmasker. Een hele verbetering tegenover het gesnurk van vroeger – maar het apart slapen is gebleven. Er zijn te veel voordelen: geen gesnurk, gemompel, gedraai of gezucht. Geen geblaas als het slaapmasker niet helemaal goed staat. Een heel bed voor ons alleen. Gaan slapen wanneer we moe zijn – niet wanneer de ander moe is. Niet wakker worden van elkaars wekker.
‘Maar wat met de intimiteit?’
Dat is de vraag die altijd weer terugkomt. Alsof samen slapen automatisch gelijkstaat aan een goede relatie, en apart slapen impliceert dat er een afstand bestaat. Eerlijk? Uitgeslapen partners zijn betere partners. Punt. Niemand zal mij ooit kunnen overtuigen van het tegendeel.
Als je niet voortdurend op je tandvlees zit, heb je meer ruimte voor elkaar. Kan je meer verdragen. Heb je meer zin in een gesprek. Meer energie over voor een knuffel. Meer goesting in intimiteit.
Want die intimiteit hangt niet samen met slapen in hetzelfde bed of dezelfde kamer. Een beetje creativiteit kan wonderen doen. Intimiteit zit in een blik, in bewust tijd maken voor elkaar. Dus ook fysiek werkt het voor ons prima op deze manier. Misschien zelfs beter: want nu is het een bewuste keuze. Niet omdat we toevallig naast elkaar liggen.
Het taboe
Er hangt nog altijd een vreemd vooroordeel rond apart slapen. Alsof dat automatisch een teken is dat er iets mis is. Alsof “een goede relatie” samenhangt met lepeltje-lepeltje in slaap vallen. Maar waarom eigenlijk?
We normaliseren relatietherapie, co-ouderschap, het feit dat ouders het soms moeilijk hebben, plusouderschap, noem maar op. Maar apart slapen? Ho maar!
Ik ben er nochtans van overtuigd dat er veel koppels zijn die het doen. En dat er misschien zelfs koppels zijn die daarbij gebaat zouden zijn – maar die het niet durven uit schrik voor het taboe, uit schrik dat dat “het begin van het einde is”.
Terwijl ik net denk dat het gezond is. Dat het voor de nodige ademruimte kan zorgen bij koppels waarbij één van de partners (of allebei) een slechte slaper is. Bij koppels waarbij de ene in shifts werkt. Bij koppels waarbij jonge kinderen de nachtrust meermaals verstoren.
En net daarom schrijf ik dit. Want neen, wij slapen niet samen. Maar ja, wij hebben toch een goeie relatie. Dus aan de ouders die twijfelen, die wakker liggen van gesnurk of van onrust: je relatie wordt echt niet afgemeten aan de hand van hoe ver of hoe dicht je bij elkaar slaapt. Doe gewoon wat werkt voor jullie.
Want slaap is geen luxe. Het is een basisbehoefte. En daar begint en eindigt alles mee. Ook een sterke relatie.
