“Nooit in de geschiedenis hebben ouders hun kind alleen opgevoed. Waarom verwachten we dat nu dan wel?”

“Wie zorgt er voor u?”

Parentale burn-out wordt meestal omschreven als een chronische uitputting in je rol als ouder. Maar Vandenbroeck heeft het moeilijk met de term. Omdat het probleem daardoor heel snel bij één persoon terechtkomt, de ouder.

“Dan gaan we zeggen: zorg voor uzelf. Terwijl we misschien moeten zeggen: wie zorgt er voor u?”

Want als een ouder kopje-onder gaat, is de oplossing niet automatisch nóg een opdracht voor diezelfde ouder.

We verwachten veel. Heel veel.

Ouders krijgen vandaag voortdurend te horen hoe belangrijk hun rol is. Wat je doet, hoe je reageert, hoe beschikbaar je bent: het kan allemaal invloed hebben op je kind. Tegelijk zijn veel van de structuren die ouders vroeger mee droegen minder vanzelfsprekend geworden.

“Op geen enkel moment van de geschiedenis, op geen enkele plek in de wereld hebben ouders ooit hun kind alleen opgevoed”, zegt Vandenbroeck. Er waren altijd mensen rondom hen. Familie, buren, vrienden, andere ouders. Formele én informele netwerken.

Vandaag wonen families vaker verder uit elkaar, werken grootouders langer en zijn die informele netwerken niet altijd meer beschikbaar.

En ondertussen is de lat voor ouders niet bepaald lager komen te liggen.

Meer verwacht, minder handen

Lies Clerx vat het treffend samen: “Er wordt meer verwacht van ouders vandaag. En tegelijkertijd zijn er minder handen die ze dragen.” Dat is een behoorlijk pittige combinatie.
Want net ouders die het heel goed willen doen, kunnen daardoor steeds verder over hun eigen grenzen gaan. Clerx ziet in haar praktijk veel ouders met perfectionistische neigingen. Ouders die beschikbaar willen zijn, responsief willen reageren en het vooral anders willen doen dan ze het zelf hebben meegemaakt.

Tot het niet meer lukt. “Veel mensen gaan voelen: het gaat niet meer. Dus ik moet harder mijn best doen.” Waarna de uitputting alleen maar groter wordt.

Misschien hebben we minder selfcare en meer elkaar nodig

Wat helpt dan wel? Volgens Vandenbroeck wijst onderzoek heel duidelijk naar informele sociale steun. Niet noodzakelijk grootse oplossingen. Wel iemand die je kind eens van school haalt. Een vriendin die luistert. Familie die bijspringt. Een buur die een brood meebrengt. 

Of, zoals Clerx het zegt: een pot soep voor iemands deur zetten. Want die kom soep zegt uiteindelijk meer dan: zorg goed voor jezelf. Het zegt: ik heb je gezien. Je hoeft het niet allemaal alleen te dragen.

Beluister de volledige aflevering

In de podcast Goed Genoeg praat Siska Schoeters met gezinswetenschapper Michel Vandenbroeck en klinisch psychologe Lies Clerx over parentale burn-out. Wanneer is gewone ouderlijke vermoeidheid méér dan vermoeidheid? Waarom ligt de lat zo hoog? Wat zijn de alarmsignalen? En vooral: wat hebben ouders nodig om niet kopje-onder te gaan?