Hoe bereid je je peuter voor op een ziekenhuisopname bij een ingreep?

In de meeste kinderziekenhuizen in ons land wordt er al aandacht gegeven aan een traumavrije ziekenhuiservaring voor kinderen. Toch is hier nog werk aan de winkel. 

Wat valt er onder een traumavrije ziekenhuiservaring voor jonge kinderen? Dat betreft het totaalpakket aan houding en handelingen van verplegend personeel en artsen om ervoor te zorgen dat een  ziekenhuiservaring voor een jong kind op het moment zelf of achteraf geen traumasporen nalaat. 

Traumavrije zorg begint met bewust nadenken over de medische noodzaak van een behandeling. Is deze handeling écht noodzakelijk? Moet dit nu gebeuren? Kunnen we het kind beter voorbereiden met bijvoorbeeld een anesthesist?

Wat kun je als ouder doen?

Bij een geplande ziekenhuisopname voor een ingreep is er van tevoren vaak een gesprek met een arts (anesthesist). Hierin wordt informatie gegeven over de ingreep en hoe deze in zijn werk zal gaan. Je kunt als het niet wordt voorgesteld zelf een pre-anesthesieconsultatie aanvragen. 

Dit is het ideale moment om als ouder ook te vragen hoe ze zorgen dat deze ervaring niet traumatisch is voor je kind. Kun je als ouder bij je kind blijven tot hij volledig onder narcose is? Wat zijn de afspraken over het ontwaken na de ingreep? Is er ruimte om je eigen gevoelens van angst of onzekerheid te verwoorden? Hoe wordt hierop gereageerd? Wat kun je hiervan zeggen?

Het is belangrijk dat jij als ouder bij dit alles ook een goed gevoel hebt. Volg hierin je buikgevoel en durf daarnaar te handelen. Een geplande ziekenhuisopname voor een ingreep is altijd spannend, zowel voor jou als ouder als voor je peuter. Het gaat altijd om een ervaring waarbij emoties van spanning, onzekerheid, misschien wel angst of scheiding kunnen voorkomen, vergezeld van ongemak of pijn. Het is voor jou en voor je kind belangrijk dat hier met zorg mee wordt omgegaan. Je kunt hier alle tips en adviezen toepassen die eerder werden beschreven.

Wanneer vertel je over de ingreep? Een dag van tevoren is voldoende, omdat je kind op die manier nog voldoende tijd heeft om angst of spanning te uiten en er nog een nachtje van verwerking aan vooraf kan gaan. 

Wat als je peuter spoedeisende hulp nodig heeft?

Wanneer je peuter om de een of andere reden met spoed naar het ziekenhuis gebracht moet worden, is dat altijd een overweldigende ervaring zowel voor jou als ouder als voor je kind. Er gaan veel emoties mee gepaard en bovendien is er (zeer) weinig en soms zelfs geen tijd om je voor te bereiden.

Een paar tips:

• Geef aan wat er met jou gebeurt en waar jij behoefte aan hebt, natuurlijk voor zover mogelijk, want in spoedgevallen moet alles heel snel gaan. Regel voldoende zorg en steun voor jezelf. Op die manier is het voor je kleine kind al veel minder beangstigend dan wanneer je als ouder helemaal overstuur bent.
• Probeer, als de situatie het toelaat, wat uitleg te geven aan je kind.
• Het kan noodzakelijk zijn dat er dwang toegepast wordt, maar dit is iets anders dan geweld. Roepen tegen een kind of het hardhandig aanpakken kan traumatiserende gevolgen hebben.
• Zorg er voor zover mogelijk voor dat je in de buurt van je kind kunt blijven.

Vergeet het mentale aspect niet bij je kind

Wanneer je kindje in het ziekenhuis moet worden opgenomen of er dringende medische hulp moet worden geboden, is dat altijd spannend, stressvol, soms heel overweldigend en in uitzonderlijke gevallen zelfs traumatiserend, zowel voor de volwassene als voor het kind. Om ervoor te zorgen dat deze situaties geen blijvende onverwerkte emotionele sporen nalaten, is het goed om ook aandacht te besteden aan de geestelijke gezondheid bij herstel.

Trauma-expert Gabor Maté legt het begrip trauma als volgt uit: ‘Trauma is not just the “big” things like wars, assaults, and natural disasters. It is also in events of being humiliated, put down, left alone, experienced panic, or neglected. Trauma is therefore not what happens to us, but how we experience what happens to us. Trauma is what we hold inside in the absence of an empathetic witness.’ 

Wat Maté hier uitlegt, is dat trauma niet enkel ontstaat bij de ‘grote’ levensgebeurtenissen, maar ook en zelfs vaak wanneer we ons verwaarloosd, verlaten, vernederd of gekleineerd voelen. Het is niet zozeer iets wat met ons gebeurt, maar iets wat we diep vanbinnen voelen als er iets gebeurt. En vooral: trauma is wat we in onszelf opgesloten houden, omdat we voelen dat we geen veilige, empathische getuige hebben die ons kan troosten of steunen. Het is vooral dat laatste wat zo cruciaal is: dat er op een moeilijk moment iemand is die jou warm en geborgen kan ondersteunen.

Zo kun je emotioneel herstel bevorderen:

• Zorg voor voldoende steun en zorg voor jezelf als je voelt dat de hele gebeurtenis bij jou ook blijft nazinderen. Geef jezelf ruimte om te ventileren en lichamelijke spanning los te laten als dat nodig is. Je verhaal vertellen, huilen en troost zoeken bij iemand die hier op een empathische manier mee kan omgaan, dragen bij aan emotioneel herstel.
• Kinderen zullen opgestapelde spanning vaak via huilen loslaten; zorg voor voldoende tijd en ruimte daarvoor.
• Verstoorde slaap of nachtmerries zijn een heel normaal verschijnsel bij het verwerken van heftige gebeurtenissen. Zorg voor veiligheid en geruststelling.
• Geef jezelf en je kind voldoende tijd om te herstellen.
• Blijf je met vragen of zorgen zitten, ga dan zeker op zoek naar professionele hulp.

Meer lezen: Mijn Peuter

Stap binnen in de fascinerende wereld van je peuter. Mijn Peuter neemt je mee op een boeiende reis door het ouderschap en biedt, samen met het boek Mijn Baby, een diepgaand begrip van de eerste duizend dagen van je kind. Ontdek de wetenschap achter de ontwikkeling van het peuterbrein en krijg waardevolle inzichten in denkvermogen, tijdsbeleving, temperament en emotionele groei.

Mijn Peuter behandelt essentiële onderwerpen zoals slaap, voeding, groei en belangrijke mijlpalen. Van de komst van een broertje of zusje tot de overgang naar school en het omgaan met andere veranderingen, dit boek voorziet je van de kennis en handvatten om de terrible two-fase met glans te doorstaan.

Met talloze inzichten helpt Mijn Peuter je om je kind beter te begrijpen en zelfverzekerder te worden in je rol als ouder. Een onmisbaar boek voor iedere ouder die de unieke reis van het ouderschap ten volle wil beleven!