Nog een filmpje voor het slapengaan: slaapt je peuter echt slechter door schermtijd?

Wat onderzochten ze precies?

Voor de studie, gepubliceerd in JAMA Pediatrics, volgden onderzoekers 105 gezinnen met een peuter tussen 16 en 30 maanden. Alle kinderen keken regelmatig naar een scherm in het uur voor ze gingen slapen: minstens tien minuten, op minstens drie dagen per week.

De gezinnen werden willekeurig verdeeld over drie groepen. Eén groep kreeg de opdracht om zeven weken lang alle schermen weg te laten tijdens het uur voor bedtijd. In plaats daarvan kregen de ouders een zogenaamde bedtime box met rustige activiteiten, zoals boekjes lezen en puzzelen. Een tweede groep kreeg dezelfde activiteiten aangeboden, maar hoefde het schermgebruik niet te veranderen. Een derde groep bleef de gewone routine volgen.

Door de gezinnen in deze groepen onder te verdelen, konden de onderzoekers beter nagaan of eventuele veranderingen echt samenhingen met het weglaten van schermen, en niet alleen met het feit dat ouders bijvoorbeeld vaker een boekje gingen lezen.

Wat bleek?

De peuters die in het uur voor ze naar bed gingen niet meer naar een scherm keken, lieten bescheiden verbeteringen zien in bepaalde aspecten van hun slaap. Zo waren er aanwijzingen dat ze 's nachts efficiënter sliepen en minder vaak wakker werden. De onderzoekers baseerden zich daarvoor niet alleen op wat ouders rapporteerden. De slaap werd ook objectief gemeten met een bewegingsmeter die de peuters droegen.

Toch is enige voorzichtigheid nodig. De gevonden effecten waren klein tot middelgroot en bij een aantal vergelijkingen was de onzekerheid groot. Bovendien was dit een eerste, relatief kleine studie. De onderzoekers spreken daarom zelf over voorlopige positieve effecten en benadrukken dat een grotere vervolgstudie nodig is.

We kunnen dus niet zeggen dat één filmpje voor bed ervoor zorgt dat je peuter gegarandeerd slechter slaapt. Het onderzoek geeft wél een aanwijzing dat schermen weglaten tijdens het laatste uur voor bed de slaap van jonge kinderen mogelijk een beetje kan verbeteren.

Waarom zouden schermen de slaap beïnvloeden?

Daar is niet één sluitende verklaring voor. Licht van een scherm kan een rol spelen bij onze biologische klok en de aanmaak van melatonine, het hormoon dat ons lichaam helpt om zich voor te bereiden op de nacht. Maar het verhaal is breder dan alleen het bekende 'blauwe licht'.

Ook wat een kind op een scherm doet, kan een verschil maken. Een filmpje, spelletje of snel wisselende beelden kunnen je peuter alert houden op een moment waarop het lichaam eigenlijk tot rust moet komen.

En schermtijd neemt natuurlijk ook de plaats in van andere activiteiten. Een verhaaltje lezen, knuffelen, rustig spelen of samen de dag afsluiten geeft je peuter de kans om geleidelijk over te schakelen van een drukke dag naar slapen.

Moet dat favoriete filmpje dan geschrapt worden?

Je hoeft je zeker niet schuldig te voelen omdat je peuter weleens een filmpje kijkt voor bed. Daarvoor zijn de resultaten van deze studie veel te beperkt. Maar als je peuter moeilijk inslaapt, vaak wakker wordt of bedtijd elke avond een strijd is, kan het wel de moeite waard zijn om eens te experimenteren met een schermvrij laatste uur.