Als leerkracht mee op eindejaarsreis met de zesdejaars: ‘Ik ben altijd zó opgelucht als we alle leerlingen weer heelhuids aan hun ouders kunnen afleveren’

‘Met onze school (een domeinoverschrijdende doorstroomschool) gaan wij elk jaar 10 dagen naar Griekenland tijdens de zomervakantie. Ik ging zelf voor het eerst mee in 2018. 

Ik ben altijd erg opgelucht als de hele groep leerlingen zich 's ochtends gezond en op tijd aanmeldt aan het ontbijt. De nacht is eigenlijk waar ik het meest bezorgd over ben. Ik vermoed dat dit bij veel begeleiders zo is. Want wat overdag gebeurt, kan je onmiddellijk aanpakken en daar ben je min of meer altijd bij. Zeker op zo'n eindejaarsreis is het dagprogramma goed gevuld. Maar wat ze 's nachts uitspoken kan je veel minder (om niet te zeggen niet) controleren. Of toch niet als je zelf ook enkele uren slaap wil hebben... 

Aangezien wij met zesdejaars op stap zijn, ben ik niet op mijn ongemak tijdens vrije tijd die leerlingen overdag krijgen. Ze hebben een leeftijd waarop ze thuis ook gewoon zijn om in een stad rond te lopen, hun weg te zoeken met hun GSM en te shoppen of ergens een terrasje te doen. Ze krijgen aan de start van de reis ons telefoonnummer mee zodat ze ons kunnen bereiken en we snel ter hulp kunnen schieten bij problemen.

's Nachts is dat natuurlijk een ander verhaal. Als ze dan kiezen om eropuit te gaan zonder dat wij hiervan op de hoogte zijn, geeft dat een groter gevoel van onbehagen. Er moet dan maar eens iets gebeuren … En zeker als er alcohol mee gemoeid is. 

Dat is direct ook de grootste verandering die we de laatste jaren, in mijn ogen, zagen gebeuren: het soort alcohol dat leerlingen consumeren én waar en hoeveel alcohol ze drinken. 

Wij eten bijvoorbeeld altijd samen met de leerlingen. Zij krijgen van ons de boodschap dat ze tijdens het avondeten op eigen kosten iets anders mogen bestellen dan het inbegrepen water. Waar we vroeger zagen dat leerlingen dan effectief bier bestelden, zien we nu dat het toch bij water blijft. Helaas is dat niet de positieve evolutie die het lijkt te zijn. Want vroeger konden we dus controleren wat ze op hadden en hen hier eventueel in temperen, maar nu kiezen ze er voor om "ongezien" te drinken. 

De leerlingen blijven tot na het avondeten (dat in Griekenland best laat valt) bij ons en hebben dan (de meeste avonden) vrije tijd met een avondklok waarop ze binnen moeten zijn in het hotel. Het is in die tussentijd dat leerlingen naar nachtwinkels lopen om daar sterke drank te kopen en op korte tijd te consumeren. Dit zorgde er vorige zomer bijvoorbeeld voor dat we een hele groep stomdronken en kotsende leerlingen op het appel kregen bij de avondklok. 

Op dat moment is het absoluut geen fijn gevoel om begeleider te zijn. Leerlingen in zo'n toestand zien, is ronduit beschamend. Het is ook niet waar je je mee bezig wil houden om middernacht na een lange dag van bezoeken en bezichtigingen. Plus, het roept vragen op. Hoeveel controle hadden we moeten uitvoeren? En wat als ze dit doen nadat we ze hebben laten binnenkomen in het hotel? En ...

Wij hanteren de regel op reis dat we eerst zorgen dat ze allemaal binnen zijn in het hotel en op hun eigen kamer zijn en dat we daarna nog een halfuur langer wakker blijven ter bewaking. Daarna kruipen we toch in bed, omdat de reis ook voor ons vermoeiend is. Je krijgt leerlingen van een zesde jaar ook niet wijsgemaakt dat de avondklok 22u30 of 23u zou zijn, dus je ligt er sowieso elke avond maar tussen 00u30 en 1u in. Het is niet mogelijk om nog veel langer te waken en controleren. Je kan alleen maar hopen dat ze geen stommiteiten uitsteken, maar je weet eigenlijk ook dat ze dat wel doen...

Ik ben een absolute voorstander van reizen en ben nog nooit teruggekeerd met het gevoel dat ik absoluut geen begeleider meer wil zijn. Maar ik ben tegelijk ook zó opgelucht als we alle leerlingen weer heelhuids en gezond aan hun ouders kunnen afleveren. Ik was dus wel blij om eens in een VRT NWS artikel te lezen waar de verantwoordelijkheid van de leerkracht stopt. Ik denk uit dat artikel te kunnen opmaken dat de manier waarop wij het op reis aanpakken er wel voor zorgt dat als een leerling van het balkon dondert, zoals dat in Italië gebeurde, dit niet onze verantwoordelijkheid zou blijken. Hoewel het natuurlijk altijd je verantwoordelijkheid blijft om dan wel voor deze leerling te zorgen. Ook dat maakten we al mee: met leerlingen naar het ziekenhuis, met leerlingen naar het consulaat wegens gestolen ID, ... 

Ik ben heel blij dat het hele topic eens onder de aandacht komt, zowel voor mezelf en alle andere leerkrachten als misschien voor de leerlingen zelf die, al is het doordat hun ouders het gesprek openen, er eens bij stil zullen staan wat er allemaal kan gebeuren. Het is ook op die manier dat we onze leerlingen vorig jaar na de dronken avond hebben toegesproken. "Jullie zijn ónze verantwoordelijkheid. Wij willen jullie veilig en wel afleveren bij jullie ouders. Alsjeblieft, neem zelf een stuk van die verantwoordelijkheid op uit respect voor ons die voor jullie deze hele reis op poten zetten." De rest van de reis hebben we geen problemen meer gehad.’