Mama én dochter tegelijk ongesteld: stemmen jullie cycli zich echt op elkaar af?

Waar komt dat idee vandaan?

Het idee is niet zomaar een oud vrouwenverhaal. In 1971 publiceerde onderzoekster Martha McClintock een studie bij 135 studentes die samen in een studentenresidentie woonden. Ze stelde vast dat de menstruaties van vrouwen die veel met elkaar omgingen na verloop van tijd dichter bij elkaar kwamen te liggen.
Het fenomeen kreeg zelfs een naam: het McClintock-effect.

En daar bleef het niet bij. In 1993 onderzochten wetenschappers onder meer moeders en dochters die onder hetzelfde dak woonden. Ook bij hen vonden ze een significante mate van synchronisatie. Dus als jij ervan overtuigd bent dat jouw dochter jouw cyclus heeft overgenomen: je bent zeker niet de enige die dat zo ervaart.

Maar klopt het dan ook?

Maar vervolgens wordt het ingewikkelder! Andere onderzoekers konden het effect niet terugvinden. Een studie uit 1991 probeerde het oorspronkelijke onderzoek van McClintock te herhalen, maar vond geen synchronisatie. Een jaar later verscheen een uitgebreide kritische analyse van het bestaande onderzoek. De conclusie: studies die synchronisatie vonden, kampten met een aantal methodologische en statistische problemen.

Er is bovendien een heel eenvoudige verklaring voor het gevoel dat je cyclus zich aan die van je dochter aanpast. Menstruatiecycli duren niet bij iedereen even lang en kunnen ook bij één persoon van maand tot maand wat verschillen. Daardoor kunnen twee cycli een tijdje dichter bij elkaar komen, vervolgens samenvallen en daarna weer uit elkaar schuiven.

Helemaal gesloten is de discussie trouwens niet. In 2023 volgden onderzoekers 62 vrouwelijke geneeskundestudenten die per twee een kamer deelden gedurende 13 maanden. Ook zij vonden wél weer aanwijzingen voor synchronisatie. Het ging wel om een kleine, heel specifieke groep jonge vrouwen met regelmatige cycli. Dat ene onderzoek bewijst dus niet dat samenwonen ervoor zorgt dat je menstruaties gelijk gaan lopen.

De stand van zaken? Er zijn studies die menstruatiesynchronisatie vinden en studies die ze niet vinden, maar er is voorlopig geen overtuigend bewijs dat vrouwen die samenleven hun cyclus biologisch op elkaar afstemmen.

Waarom lijkt het thuis dan soms zó duidelijk?

Omdat de kans op overlap best groot is. Een menstruatie duurt enkele dagen en een cyclus is geen klok die iedere maand exact hetzelfde aantal dagen telt. Met twee menstruerende mensen in huis zullen menstruaties dus af en toe gedeeltelijk of zelfs helemaal samenvallen.
En zo'n maand onthoud je natuurlijk beter dan die maanden waarin jij ongesteld was terwijl je dochter vrolijk nergens last van had.

Bij tieners komt daar nog iets bij: in de eerste jaren na hun eerste menstruatie zijn cycli vaak minder regelmatig. De menstruatie van je dochter kan dus sowieso wat verschuiven ten opzichte van die van jou.
Dus: zijn jij en je dochter alweer tegelijk ongesteld? Dan mag je gerust met jullie bijzondere moeder-dochterconnectie lachen. Alleen weten we voorlopig niet of jullie baarmoeders daar echt iets mee te maken hebben :-).