Nog even scrollen in bed: slaapt je tiener daar echt slechter door?

Schermen vóór bed blijken niet per se het probleem

Voor een studie in JAMA Pediatrics volgden onderzoekers 79 jongeren tussen 11 en 14 jaar. Hun schermgebruik werd verschillende avonden objectief geregistreerd: niet alleen hoelang ze op een scherm keken, maar ook wanneer en wat ze precies deden. Ook hun slaap werd gemeten met een bewegingsmeter rond de pols. 

Wat bleek? Voor de meeste aspecten van slaap die werden onderzocht, vonden de onderzoekers geen rechtstreeks verband met de hoeveelheid schermtijd in de twee uur vóór bedtijd. Jongeren die 's avonds langer met een scherm bezig waren, begonnen weliswaar later aan hun slaap; maar zodra ze daadwerkelijk probeerden te slapen, deden ze er niet langer over om in slaap te vallen.

Maar waar de onderzoekers wél een duidelijk verband met minder slaap zagen: hun schermgebruik als ze al in hun bed lagen. 

Vooral gamen in bed springt eruit

Voor iedere tien minuten extra schermtijd in bed sliepen de jongeren gemiddeld ongeveer drie minuten minder. Bij interactieve schermactiviteiten was het verband groter: tien minuten extra interactieve schermtijd hing samen met gemiddeld negen minuten minder slaap.

Vooral gamen sprong eruit: iedere tien minuten extra gamen in bed hing in deze studie samen met gemiddeld 17 minuten minder slaap. Ook verschillende schermactiviteiten tegelijkertijd gebruiken – bijvoorbeeld een serie kijken en ondertussen berichtjes sturen – hing samen met minder slaap.

Dat betekent uiteraard niet dat je zomaar kunt berekenen hoeveel minuten slaap één potje Fortnite je tiener kost. Het gaat om gemiddelde verbanden binnen een relatief kleine groep jongeren, niet om een absoluut effect dat bij iedere tiener exact hetzelfde zal zijn. Maar het lijkt er dus wel op dat het iets complexer is dan “zet je scherm uit twee voor je gaat slapen”. 

Een tiener die om acht uur nog een serie kijkt en om tien uur zijn scherm weglegt om te slapen, is niet noodzakelijk hetzelfde als een tiener die om tien uur naar bed gaat en vervolgens nog een uur gamet, scrollt en berichtjes stuurt.

Ook een grotere analyse uit 2026 brengt vergelijkbare nuance. Onderzoekers bundelden 25 studies waarin kinderen en jongeren van dag tot dag werden gevolgd. Hoewel jongeren gemiddeld wat later gingen slapen op dagen waarop ze meer schermtijd hadden, hing dat niet automatisch samen met minder slaap of een slechtere slaapkwaliteit. Schermtijd na bedtijd daarentegen hing wel samen met een slechter ervaren slaapkwaliteit. 

Wat kun je daar als ouder mee?

Natuurlijk blijft enige voorzichtigheid nodig. De studie bij 11- tot 14-jarigen was klein en toont verbanden, geen bewijs dat schermgebruik rechtstreeks de oorzaak is van minder slaap. Maar ze zet wel een interessant vraagteken bij de bekende regel dat alle schermen ruim voor bed uit moeten – en verschuift de aandacht naar wat er gebeurt zodra die smartphone mee naar bed gaat.

Je hoeft dus misschien niet iedere avond de wifi uit te trekken twee uur voordat je tiener naar bed moet, maar het is zeker zinvol om afspraken te maken over schermen eenmaal je tiener naar bed gaat:

• spreek af dat gamen stopt vóór je tiener naar bed gaat
• laat een smartphone 's nachts buiten de slaapkamer opladen
• lukt dat echt niet, zet dan meldingen en geluiden uit 's nachts 
• probeer vooral te voorkomen dat "ik ga naar bed" eigenlijk betekent: "ik ga nog drie kwartier scrollen"
• kijk ook eens naar je eigen gewoontes. Een schermvrije slaapkamer is makkelijker te verkopen als je zelf niet iedere avond met je smartphone onder de dekens kruipt.
• En vooral: maak er geen dagelijkse machtsstrijd van. Bij tieners werkt samen afspraken maken doorgaans beter dan alleen een verbod opleggen. Leg ook uit waarom je die afspraak maakt: niet omdat een smartphone per definitie slecht is, maar omdat slaap nu eenmaal belangrijk is en een scherm in bed het heel gemakkelijk maakt om die slaap ongemerkt uit te stellen.