Borstvoeding en kolven: do’s en dont’s

  • door Mamabaas

Borstvoeding geven? Iedereen heeft er een mening over. Maar weet: enkel jouw gevoel als mama en jouw keuze tellen. Kies je voor borstvoeding? Dan zijn enkele tips en antwoorden op je vragen waarschijnlijk welgekomen. We zetten even enkele handige weetjes over borstvoeding en kolven op een rijtje.

Aan de borst

Do’s

  • Vraag raad aan je vroedvrouw of lactatiekundige. Geen schande als je (nog) niet alles weet. Of als het minder vlot gaat. Zij helpen je met het grootste plezier. Geen enkele vraag is te veel, te dom, te vergezocht. Volg je gevoel en vraag maar als je twijfelt.

 

  • Borstvoeding geven op vraag: borstvoeding geven volgens een schema? Neen, eigenlijk niet. In het begin is het de bedoeling dat je je kindje aan de borst legt wanneer hij/zij erom vraagt  De eerste dag na de geboorte is de maag van je baby zo groot als een knikker. Geen wonder dat hij zeer vaak drinkt: 8 tot 12 keer per 24 uur. Hoe je ziet dat je baby’tje honger heeft? Er zijn best wat signalen die het in het oog kan houden. Als kersverse mama ben je soms wat onzeker over de borstvoeding. Wanneer leg ik mijn baby aan? Drinkt hij wel genoeg? Ook al gaat borstvoeding niet volgens een schema, toch zijn er enkele leidraden die je kan volgen:
    • Net na de geboorte, als je baby goed alert en wakker is, is het beste moment om een eerste keer borstvoeding te geven. Zo komt je melkproductie goed op gang en die eerste melk (colostrum) zit vol goede stoffen en geeft je baby een super start.  gang komen en is een goede start verzekerd.
    • Weet dat de eerste dagen oefendagen zijn. Geef jezelf en je baby tijd hiervoor. Je borsten produceren eerst kleine hoeveelheden. Dus leg je baby maar vaak genoeg aan, zo kunnen jullie oefenen en krijgt je kleintje voldoende binnen. Tussen de derde en vijfde dag na de geboorte komt je melkproductie echt goed op gang.
    • Hoe lang moet je baby drinken? Er is geen standaardtijd. Elke baby heeft zijn eigen tempo en ‘goesting’. Laat je baby zuigen tot hij verzadigd is of spontaan loslaat.

 

  • Troosten. Ja, je mag je baby gerust eens aan je borst leggen als hij getroost wil worden of genegenheid nodig heeft.

 

Dont’s

  • Borstvoeding geven volgens een vast schema. Zie bij de ‘do’s’.

 

  • Doorgaan als het pijn doet. Als je zeer pijnlijke tepels hebt, dan volg je het best eerst de instructies van je vroedvrouw of lacatiekundige. Zij kunnen bijsturen als het nodig is. Er bestaan enkele hulpmiddeltjes om je tepels sneller te laten genezen, zoals lanolinezalf of gelpads. Maar als dat niet werkt of als het je teveel wordt, blijf dan niet doorgaan. Je kan gerust tijdelijk overschakelen op volledig kolven. Dan kolf je 8 tot 10 keer per 24 uur (individueel afhankelijk). Je geeft die melk in een aangepast flesje, via een cupje of vingervoeden. Zo krijgen je tepels de kans om te genezen. Na 24 uur of 48 uur kan je je baby, samen met de vroedvrouw, weer aanleggen.

 

  • (Moeten) stoppen met borstvoeding omdat je weer gaat werken. Je kan perfect afkolven op het werk of even naar de kinderopvang gaan om borstvoeding te geven. Daarvoor krijg je borstvoedingspauzes: 1 of 2 keer per dag mag je 30 minuten het werk onderbreken om de borst te geven of te kolven. Bespreek dit best even vooraf met je werkgever. Tijdens de uren thuis kan je natuurlijk zonder problemen verder borstvoeding geven.

 

  • Extra drinken om meer melk te hebben: je baby haalt uit je lichaam wat hij nodig heeft. Maar een misvatting is dat je meer melkproductie hebt door meer te drinken. Het blijft natuurlijk wel belangrijk voor je eigen lichaam dat je voldoende vocht binnenkrijgt, dus zet dat glas water niet te ver weg. Maar als je borstvoeding geeft, zal je meer dorst hebben, waardoor je vanzelf meer drinkt.

 

  • Bruin bier drinken. Heb je dat gehoord van de oudere generatie? Wel, het advies dat donker bier goed is voor de melkproductie is fout! Alcohol heeft zelfs het omgekeerde effect en houdt het toeschieten van de melk tegen. Bovendien komt de alcohol via je melk bij je baby. Niet goed voor de ontwikkeling. Wil je de vitamines B die bruin bier rijk is toch opnemen? Bruin brood, vlees en noten bevatten die ook. En geen schadelijke effecten voor je kindje hier.

 

  • Bepaalde voeding mijden als mama. Het belangrijkste is dat je gezond, gevarieerd en evenwichtig eet. Als je borstvoeding geeft zijn er geen verboden producten. De kwaliteit van je melk verandert niet door wat je eet. Je voeding kan wél de smaak van je moedermelk beïnvloeden, maar dat is niet erg. Wél af te raden is als je nog frequent je baby aanlegt: alcohol. Voor 1 glas moet je al 2 tot 3 uur wachten eer de alcohol weg is uit je bloed. Dat wil zeggen dat je na een glaasje 3 uur moet wachten voor je borstvoeding geeft – anders komt het ook bij je baby terecht.

Aan de kolf

Do’s

  • Kolven (moet je) leren. Oefenen dus. En geduld hebben. Verwacht geen grote hoeveelheid melk bij je eerste kolfbeurt. Kolf de eerste keer samen met je vroedvrouw of laat je begeleiden in de winkel waar je je kolf koopt.

 

  • Kolven als voorbereiding op flesjes geven. Vanaf 6 weken, als je borstvoeding goed op gang is, kan je af en toe kolven en dit dan 2 tot 3 keer per week bijgeven in een flesje. Zo kan je baby wennen aan het flesje op een rustige en ontspannen manier.

 

  • Het huis verlaten mét borstkolf. Je zal het zien. Net als je gehaast bent, is er een stormloop op de winkel waar je nog heen moet en ben je een anderhalf uur weg in plaats van een halfuurtje. En oh jee … je moet kolven! Als je een kolf bij de hand hebt, kan je je even terugtrekken (in de auto, op een afgeschermde plek …) om het accute borstontploffingsgevaar te doen wijken.

Tip: Philips Avent heeft een borstkolf met een oplaadbare batterij. Dus geen gedoe en extra gesleur met draden en stekkers en ideaal om onderweg te kolven! Met deze vernieuwde dubbele kolf je meer melk in minder tijd. Met een kussen dat de borst stimuleert, zodat melk wordt afgekolfd zoals een baby die zou drinken. Het apparaat schakelt naadloos over van de stimulatiestand naar de kolfstand en zorgt voor precies de juiste tepelstimulatie en zuigkracht voor een optimale melkstroom.

 

  • Geef zo veel mogelijk vers gekolfde melk. De voedingswaarde en de beschermende stoffen in je moedermelk zijn niet meer dezelfde als je ze invriest op opwarmt.

 

  • Als je afgekolfde melk bewaart:
    • Vang afgekolfd melk op in een afsluitbaar potje, flesje of moedermelkbewaarzakjes. Sluit ze af en schrijf er de datum op. Tip: ga voor klein porties van 60 tot 120 ml als je bewaart en invriest. Dat is de gemiddelde hoeveelheid die je baby drinkt. Dan moet je minder weggooien en kan je de melk sneller ontdooien.
    • Op kamertemperatuur (16-29°C) kan je moedermelk 4 uur bewaren.
    • Gebruik je de afgekolfde melk niet binnen de 4 uur, zet ze dan zo snel mogelijk in de koelkast (1-4°C). Zo verliest moedermelk minder vitamines en goede eigenschappen. In de koelkast kan je ze 4 dagen bewaren.
    • Invriezen kan ook. Bij een temperatuur van -18°C kan je moedermelk minstens 6 maanden bewaren. De antistoffen en andere beschermende stoffen blijven grotendeels behouden gedurende 3 maanden.

 

  • Als je afgekolfde melk ontdooit:
    • Ontdooi bevroren moedermelk niet op kamertempertuur. Doe dat langzaam, achteraan in de koelkast (niet in de deur of de groentelade). Doe het op tijd: een potje van 150 ml heeft ongeveer 14 uur tijd nodig om te ontdooien.
    • Snel ontdooien? Doe dat onder stromend water dat langzaam van koud naar lauw (handwarm) gaat. Zeker niet te heel water gebruiken, want die vernietigt meer beschermende cellen. Een potje met 150 ml melk is zo na 15 minuten ontdooid, een zakje met 150 ml na 4 minuten.
    • Gebruik ontdooide moedermelk binnen 24 uur en vries ze nooit opnieuw in.

 

  • Kolven bij overmatige stuwing. Bij overmatige stuwing blijft de melk soms vastzitten en kan de baby niet goed aanhappen. Dan kan het nodig zijn om éénmalig de borsten leeg te kolven met een borstkolf.
  • Leg warmte op de borst en masseer de tepels/borsten enkele minuten voordat je gaat kolven. Masseer je borst ook tijdens het kolven.

 

  • Kolven zonder handen. Er bestaan kolfbustiers waardoor je ‘handsfree’ kan kolven. Zeker de moeite waard om eens te bekijken.

 

Don’ts

  • Kolven met pijn. Kolven mag geen pijn doen. Borsten en tepels komen in verschillende soorten en maten. Een te klein of te groot borstschild kan ervoor zorgen dat kolven pijn doet OF dat je minder melk gaat kolven. Opnieuw: laat je adviseren en begeleiden als je een kolf koopt en eraan begint.

 

  • De hoeveelheid gekolfde melk = hoeveelheid melk die je baby aan de borst drinkt. Dit klopt niet! Je baby krijgt altijd meer uit de borst dan je kolf. Op je baby ben je verliefd , waardoor er oxytocine vrijkomt. Dit hormoon zorgt voor het toeschieten van de melk. Maar verliefd op je kolf? Neen, niet echt ;-). Je produceert dus minder oxytocine tijdens het kolven waardoor de toeschietreflex minder sterk kan zijn.

 

(beeld: Vanessa Stevens)

WIN! Een elektrische borstkolf van Philips Avent

Wij mogen een elektrische borstkolf weggeven aan 2 gelukkige winnaressen. Waag je kans en wie weet komt er binnenkort een gloednieuw kolfapparaat je richting uit.

 

* Deze blog is tot stand gekomen in samenwerking met onze partner Philips Avent. Meer info over ons advertentiebeleid vind je hier.