Luizen: hoe verwijderen?

De luis is weer in het land. Van nooit weggeweest eigenlijk. Maar hoe herken je nu juist een luis? En, belangrijker nog: hoe verjaag je de beestjes zo snel mogelijk uit de haren van je kind(eren)?

Wat zijn ze en hoe herken je ze?

Van neet tot luis

Een neet is een witgrijs, ovaalvormig eitje van de luis. Neten bewegen zich niet voort, maar hangen stevig vast aan de zijkant van de haarschacht. Na een à twee weken komen ze uit en heten ze dus luizen.

Een luis is volwassen na 15 tot 20 dagen. Gemiddeld overleven ze een maand. De wijfjes (ongeveer 3 mm lang) leggen dagelijks een vijftal witgrijze ovaalvormige eitjes, de neten dus. Luizen hechten zich als een echte alpinisten met hun zes klauwen vast aan de haren van de mens. Ze halen een snelheid van 3 cm per minuut en verplaatsen zich zo van haar tot haar. Terwijl ze bloed zuigen, komt hun speeksel in contact met de hoofdhuid, wat die typische jeuk veroorzaakt.

Verschijnselen en symptomen

  • Je kind heeft aanhoudende jeuk.
  • Je ziet rode papels, irritatie en krabletsels op of achter de oren en in de nek.
  • Er valt een zwart poeder uit het haar van het kind, mogelijk vermengd met wat ‘schilfers’. Het zwarte poeder zijn de uitwerpselen van de luizen. De schilfers zijn lege eitjes.

Luizen worden overgedragen door rechtstreeks contact. Van mens tot mens. Het uitwisselen van mutsen, sjaals, borstels, kammen en handdoeken is dan ook niet aan te bevelen als er luizen zijn gesignaleerd.

luizenkam door haar jongen

Dood aan de luis!

Methode 1: met de natte kam

Voordelen

  • Het is de enige veilige methode voor kleine kinderen en zwangere vrouwen: geen enkele kans op toxiciteit.
  • Het is bovendien spotgoedkoop.
  • En de luizen kunnen niet resistent worden tegen het ‘product’.

Nadelen

  • Het is erg tijdrovend en je moet rekening houden met gevloek en innerlijke frustraties.
  • En wordt de methode niet goed toegepast, dan is de kans op succes zeer klein.

Benodigdheden

  • Een douche(kop).
  • Een gewone kam en een luizenkam (te koop bij de apotheker). Bij de luizenkam staan de tanden minder dan 0,3 mm van elkaar.
  • Een paar bussen witte conditioner of crèmespoeling.
  • Een rol keukenpapier.
  • Twee comfortabele stoelen.
  • Een handdoek om over de schouders van het kind te leggen.
  • Een rustgevend muziekje.

Werkwijze

  1. Leg een handdoek over de schouders van het kind.
  2. Maak het haar nat.
  3. Smeer er een massa witte conditioner of crèmespoeling over.
  4. Zorg dat je gemakkelijk bij de onderste haartjes in nekstreek kunt. Laat het kind eventueel het hoofd naar voren buigen.
  5. Kam eerst met een gewone kam de knopen uit het haar, van achteren naar voren.
  6. Start met de luizenkam. Kam nauwkeurig alle haren van de wortel tot de punt, van het linkeroor naar het rechteroor.
  7. Veeg de luizenkam na elke kambeweging af aan een stuk keukenpapier en controleer het op luizen. In de witte conditioner of crèmespoeling zijn luizen en neten goed te zien!
  8. Spoel de conditioner of crèmespoeling uit het haar.
  9. Herhaal nu vanaf stap 3, jawel, maar bij stap 6 werk je nu in de andere richting: van het rechteroor naar het linkeroor.
  10.  Herhaal stap 1 - 9 tweemaal per week, gedurende twee weken. Leg van tevoren de dagen vast. Stel het niet uit.
  11.  Was alle beddengoed, linnen, kleding, kammen en tandenborstels op hoge temperatuur. Doe dit onmiddellijk na de eerste behandeling en opnieuw na de vierde behandeling.

Methode 2: met een antiluizenproduct

Voordelen

  • Het is een snellere methode.
  • Het is onschadelijk op voorwaarde dat je de gebruiksaanwijzing goed opvolgt.

Nadelen

  • Luizen kunnen resistent zijn (of worden) tegen bepaalde producten.
  • Zwangere vrouwen en kleine kinderen gebruiken de producten beter niet.
  • Let ook altijd op dat het niet in de ogen komt!
  • Na de behandeling is een kambeurt met de luizenkam zeker aanbevolen om de dode luizen en neten te verwijderen.

Benodigdheden

  • Een douche(kop).
  • Een antiluizenproduct. Er bestaan verschillende poeders, lotions en shampoos tegen luizen die doeltreffend werken. Vraag raad aan je apotheker.
  • Een luizenkam.
  • Een handdoek om over de schouders van het kind te leggen.

Werkwijze

  1. De eerste keuze is permethrine. Wrijf de haren hier zorgvuldig mee in.
  2. Laat het product 10 minuten inwerken en spoel het daarna uit.
  3. Controleer na een week met de luizenkam of de luizen en neten verdwenen zijn.
  4. Is dit niet het geval, herhaal dan stap 1 - 3.
  5. Is het probleem na twee weken nog niet opgelost, schakel dan over op een ander product. Meestal wordt dan gekozen voor malathion, dat je 12 uur moet laten intrekken. Kijk uit dat er geen product in de ogen terechtkomt! 

Naar de dokter?

Vraag raad aan je arts…

  • Wanneer je van tevoren al weet dat de nattekammethode niet aan jou is besteed (flesjes geduld zijn helaas niet te koop) en je niet goed weet welk product je het beste kunt gebruiken.
  • Wanneer de huiduitslag niet verdwijnt.

Feitjes en fabeltjes

  1. Luizen komen vooral voor in gezinnen met weinig hygiëne en zelfzorg.

FABEL. Slechte hygiëne heeft hier niets mee te maken. Luizen vertoeven zelfs liever in fris gewassen haartjes.

  1. Luizen verkiezen lange lokken.

FABEL. Dat maakt luizen helemaal niet uit. Ze kiezen gewoon de haren die het gemakkelijkste te bereiken zijn.

  1. Luizen verkiezen meisjes boven jongens.

FABEL. Meisjes zijn gewoon sneller besmet omdat ze inniger contact hebben met elkaar. Knuffels, uitwisselen van mutsen en sjaals is girly stuff…

  1. Heb je luizen in huis, dan moet je onmiddellijk iedereen behandelen.

FABEL. Preventieve behandeling heeft geen zin. Ook poedersprays die verkocht worden bij de apotheek ter preventie van luizen, hebben geen nut.

Nauwkeurige controle van alle personen die de afgelopen maand(en) nauw hoofd-hoofdcontact hadden met het besmette kind, is wel aanbevolen.

  1. Heeft je langharige dochter luizen, dan knip je de lange lokken van je prinses het beste af.

FABEL. Dit bevordert zelfs de verspreiding naar andere personen.

  1. Heeft je kind luizen, dan moet je dit melden op school of in de crèche.

FEIT! Schaam je niet dat je kind luizen heeft. Het heeft niets met hygiëne te maken. Neem je verantwoordelijkheid op, want verzwijgen is verspreiden! Meld dus onmiddellijk aan de crèche, school, jeugdbeweging, zwemclub of mama’s van mutsvriendjes dat je luizen opmerkte bij je kind. Een school of crèche neemt dan automatisch verdere stappen om plagen te snel af te zijn (via brieven aan alle ouders, advies, controle in de klas...)

cover EHBK

Over het boek EHBK

Kinderen hebben een extra gave om hun (groot)ouder, oppas of juf te slim af te zijn. Een buil, een schaafwond, een wespensteek... komen in elk gezin voor. Tijd voor een cursus Eerste Hulp Bij kleine Kinderen, een uniek boek over eerste hulp bij kinderen van 0 tot 8. Van banale kwaaltjes of kleine ongelukjes tot levensbedreigende situaties: wanneer moet je een arts inschakelen, hoe plak je een pleister op die moeilijke plek, hoe reanimeer je een baby, enz.

Een onmisbaar naslagwerk voor elk gezin, crèche of school!

Over de auteur: 

Sofie Vanderoost studeerde geneeskunde aan de KU Leuven en werkt vandaag als huisarts in een groepspraktijk te Schepdaal. Als jonge mama van vier kindjes heeft Sofie een speciale interesse voor pediatrie.

Meer info vind je hier

Meer lezen?

Het verhaal van Evelien: Ik haat ze. Ik haat ze echt.