Het onderwijs in Nederland en in België: enkele opmerkelijke verschillen

  • door Mamabaas

Woon je in Nederland en werk je in België of vice versa? Of ben je serieus aan het overwegen om over de grens te gaan wonen? Dan heeft dat uiteraard ook een impact op je kinderen. Want waar ga je ze naar school sturen? In hun vertrouwde school, of in het buitenland? Voordat je die beslissing neemt, doe je er goed aan om de verschillende scholen en hun manier van lesgeven te vergelijken. Want tussen het onderwijs in Nederland en dat in België zijn er wel degelijk enkele opvallende verschillen. Laten we samen eens over het muurtje kijken van onze noorder- en zuiderburen.

Eerste keer naar school

Staat de boekentas voor het eerst klaar? Dan is je kleine Mega Mindy of Superman ongeveer 2,5 jaar in België. Yep, want dat is de officiële leeftijd dat zoon- of dochterlief naar school mag gaan. Meestal met heel wat tranen tot gevolg, want het is toch een grote stap voor je kleine held(in).

In Nederland moeten onze sloebers pas op 4 jaar naar school. Dat creëert enkele opvallende voordelen. Zo kunnen ze lekker langer bij mams, paps of de onthaalmoeder blijven. Ook heb je meer tijd om aan potjestraining te doen, waardoor pampers in de klas he-le-maal geen issue meer zijn. En die tranen? Ja, die vallen op die leeftijd ook heel goed mee. Op de eerste schooldag zie je eerder vrolijke en verbaasde snoetjes dan verdrietige kindjes.

Klassen versus groepen

In België zitten onze kinderen in klassen. In Nederland noemen ze dat groepen. In plaats van de tweede of derde kleuterklas of het eerste leerjaar, heb je daar Groep 1, Groep 2, Groep 3, … Het eerste leerjaar in België is Groep 3 in Nederland. Als je Vlaamse klassen gewoon bent, is dat toch een beetje ‘rekenen’, niet?

Aparte klassen of gemengde groepen

Als je in België naar school gaat, zit je in een klas. Als het goed zit, mag je het volgende jaar over en beland je in een hogere klas. In dat geval krijg je een andere juf of meester.

Dat is in Nederland anders. Daar worden de groepen vaak per twee verdeeld. Eén ‘klas’ heeft dus eigenlijk 2 groepen. Zo zitten Groep 1 en Groep 2 samen, en heb je er een mix van verschillende leeftijden. Waarom? Het Nederlandse onderwijs gaat ervan uit dat kinderen op die manier sneller leren van elkaar en dingen oppikken.

Doordat groepen in Nederland vaak gecombineerd worden, is de kans dus groot dat je zoon of dochter tweemaal bij dezelfde juf of meester zit. Dat kan een voordeel zijn, als die juf of meester juist jouw favoriet is. Maar het kan ook een serieus nadeel zijn als het net niet zo goed klikt natuurlijk. In dat geval zal het schooljaar wel heel lang duren voor je jonge spruit.

Andere schooltijden

Terwijl de meeste scholen in Vlaanderen gemiddeld rond 15u30 of 16u00 de deuren sluiten, gebeurt dat in Nederland vroeger. Daar is het niet ongebruikelijk dat je je zoon- of dochterlief al om 15u00 aan de schoolpoort moet opwachten, en op vrijdag zelfs om 14u30. Op dat moment zijn de meeste Vlaamse ouders nog volop aan het werk.

Wist je dat er zelfs Nederlandse scholen zijn die een vrije dag in de week voorzien? Dan is er bijvoorbeeld op vrijdag geen school. Als moeder of vader betekent dat automatisch dat je oplossingen moet zoeken als je op die dag aan het werk bent.

Waarom sluiten scholen in Nederland zo vroeg? Het Nederlandse onderwijs wil meer aandacht besteden aan sport en vrije tijd. Ze gaan ervan uit dat, als je meer tijd hebt overdag, je gemakkelijker tijd kan vrijmaken voor je favoriete sport. Of het voor de ouders makkelijker wordt, is een andere vraag :-).

Kosten opvang

Veel Vlaamse moeders en vaders zijn rond 16u00 nog op kantoor of werken in ploegen. In dat geval zit er maar één ding op: jouw lieverd moet nog even naar de naschoolse opvang. Dat is in België zeker geen uitzondering, als je kijkt hoeveel kinderen daar rond 17u00 of 18u00 nog rondlopen. En die moeten ’s avonds ook nog eten krijgen en gewassen worden hoor! Bijgevolg zie je rond dat uur enkel haastige (en vermoeide!) moeders en vaders.

De prijzen voor (naschoolse) opvang vallen meestal ook redelijk mee. Dat is in Nederland wel iets anders. Daar betaal je gemakkelijk € 6 per UUR. Als je lieverd enkel op woensdagnamiddag mee moet, valt dat misschien nog mee. Maar als je ook nog een kleinere broer of zus hebt die overdag 8 à 10 uren naar de opvang moet, omdat jij ’s morgens al vroeg op je werk moet zijn en pas rond sluitingstijd aan de opvang kan staan, reken dan maar uit … Dan kom je toch gemakkelijk aan € 60 per dag. En dat 20 dagen lang? Ja. Dan kan je beter thuisblijven, of je kan een heel maandloon ophoesten.

Opvallende taalverschillen

Is je kleuter altijd vertrouwd geweest met de Vlaamse taal? Of dat sappige, Gentse of Limburgse dialect? Dan wordt het nu ongetwijfeld een uitdaging. Want sommige Vlaamse woorden gebruiken onze Nederlandse buren helemaal niet.

Bijvoorbeeld:

  • op de poep zitten” is daar “op de bips zitten
  • speelplaats” is eerder “speelplein
  • blijven eten ’s middags” wordt “overblijven” genoemd
  • kaka doen” is “poepen
  • boekentas” is “schooltas
  • gom” is “gum
  • turnen” is “gymmen”, dus ook “gymschoenen” in plaats van “turnpantoffels” (“turnsloefen”!)
  • rozijnenbrood” is “krentenbrood
  • Enzovoort.

Op het eerste gezicht misschien eerder kleine verschillen, maar voor zo’n jonge schoolganger toch wel een heuse aanpassing. Zeker in het eerste leerjaar (of Groep 3) merk je het wel bij de oefeningen. Jouw Vlaamse meid of kerel duidt soms een andere beginletter van het woord aan … Niet omdat het fout is, wel omdat we het voorwerp op de tekening gewoon anders noemen.

Hoewel het onderwijs in Nederland enkele opmerkelijke verschillen kent ten opzichte van het onderwijs in België, hebben ze ongetwijfeld allebei hun voor- en nadelen. Welk onderwijs het best beantwoordt aan jouw verwachtingen (of die van je kind), dat is een heel persoonlijke beslissing.

Een nieuwe school? Dat is zowel voor je kleuter als voor jou een grote stap.
Spring samen in het avontuur.

Succes!