Voor peuters is het noodzakelijk dat ze in nieuwe en zeker spannende situaties, waarbij de kans groot is dat ze ook nog eens lichamelijk ongemak of pijn zullen ervaren, de nabijheid van een vertrouwde ouder voelen.
Zorg ervoor dat jij zelf kalm bent, jouw rust zal je peuter helpen. Voel je zelf stress? Een snelwerkend trucje is rustig in- en uitademen. Pas bijvoorbeeld de 3-4-5- ademhaling toe – het kan bijna niet eenvoudiger. Adem in gedurende drie seconden, houd vier seconden vast en adem uit gedurende vijf seconden. Doe dit enkele keren en je voelt je tot rust komen.
Wat kun je als ouder doen om je kind op een doktersbezoek voor te bereiden?
- Afhankelijk van de toestand van je kind kun je dit doen door erover te vertellen, door het te spelen of door de situatie in een rollenspel aan bod te laten komen. Het is daarom misschien een goed idee om in de speelgoedkist ook wat dokters- of tandartsspulletjes te hebben, waarmee het kind kan spelen wanneer hij dat wil. In vaktermen noemen we dit desensitiseren of het opbouwen van vertrouwen. Ook boekjes over doktersbezoek kunnen helpen. Bereid het voor als een verhaaltje. Als je kind een medicijn of vaccin zal krijgen, leg het dan uit: ‘Je krijgt medicijnen om te zorgen dat je beter wordt (of gezond blijft).’
- Als je kind een prik (vaccin) moet krijgen, kun je beter tegen je kind zeggen: ‘Je kunt het voelen.’ Gebruik geen negatieve suggesties en zeg dus niet: ‘Het gaat geen pijn doen.’ Dat is een beetje als zeggen: ‘Denk nu niet aan een roze olifant.’ Er zijn veel kinderen die niets voelen of die alleen maar warmte voelen, dus voorspel geen pijn. Geef informatie over de stapjes: ‘Eerst gaat de dokter jou misschien wegen, dan gaat hij naar je hartje luisteren en dan gaat hij jou een vaccin geven in je arm.’ Doe het bijvoorbeeld voor met een popje.
- Zorg voor een rustige kennismaking, zodat de arts of de tandarts eerst aan het kind kan vertellen wat hij kan verwachten. Volg ook hier zeker je gevoel als ouder. Heb jij een goed gevoel bij deze persoon? Dat zal je kind namelijk aanvoelen. Besteed aandacht aan hoe iemand met je kind omgaat. We verwachten veel te vaak dat een kind zich aanpast aan de volwassene (‘wees flink’), maar eigenlijk zou het omgekeerd moeten zijn. Je mag achteraf wel aanmoedigen en vol lof benadrukken hoe goed het is gegaan. Zeg: ‘Wat was jij flink!’ zodat je peuter er een goede herinnering aan heeft. ‘Jij deed zo goed je mondje open, de tandarts kon al je tandjes zien.’ Zo herinnert hij zich wat er geholpen heeft, zodat het de volgende keer goed gaat. Zelfs al was het misschien een spannend of moeilijk moment, toch zal de peuter dan onthouden: ‘Ik vond het spannend, maar ik deed mijn mond open en ik mag trots zijn op mezelf.’
- Prikken onder dwang is echt niet oké en is ook niet nodig. Neem genoeg tijd om je voor te bereiden. Vraag anders of je kind op je schoot mag zitten, zodat hij zich veilig voelt, zonder dat jij je kind moet bedwingen. Er bestaan verschillende houdingen die het mogelijk maken om je kindje af te leiden, een veilig gevoel te geven dicht bij jou en toch het vaccin of de bloedafname mogelijk te maken. Ze noemen dat comfortposities: op je schoot of half liggend met zijn rug tegen jouw borst (back-to-chest), op je schoot maar dan zijwaarts (sideways), of op de schoot met zijn borst tegen jouw borst (chest-to-chest). Je kindje kan ook liggen, maar vraag dan of je dicht bij hem mag zitten, ter hoogte van zijn borstkas, of bij zijn hoofdje.
- Gebruik de juiste woorden, zodat er niet onnodig negatieve informatie binnenkomt. Verwoord het als: ‘Ze gaan je medicijnen geven om je beter te laten voelen.’ ‘Ik ben bij je en zal helpen om te zorgen dat het goed gaat.’ Op de website van PROSA kenniscentrum (Prosanetwork.com) vind je een folder met helpend taalgebruik.
- Zorg ook voor afleiding in de zin dat je kind zijn focus op iets anders kan richten, zoals een bellenblazer, liedjes zingen, luisteren naar een verhaaltje of kijken naar een filmpje. Dat werkt echt! Het rustig uitblazen bij het bellenblazen heeft bovendien een rustgevende invloed op jullie brein.
- Er bestaat ook een verdovende zalf, zodat je kind de prik minder voelt. Informeer vooraf bij de arts of het consultatiebureau of ze daarmee akkoord gaan en waar je die mag aanbrengen. Het handigst is om de ‘toverzalf’ al een uurtje van tevoren aan te brengen, dan werkt deze tegen dat je bij de dokter of verpleegkundige bent.
- Zeg aan het einde van het doktersbezoek of na het geven van het vaccin dingen zoals: ‘Wat heb jij goed stilgezeten!’ ‘Wat deed jij het goed!’ Kinderen onthouden zo dat het een positieve ervaring was, omdat ze het goed deden. Het geeft vertrouwen voor de volgende keer.
- Last but not least: zorg ook voor jezelf, draag zorg voor je moeder- of vaderhart, vraag hulp, geef ruimte aan je eigen emoties, want opnieuw ben jij degene bij wie je kind veiligheid en troost zoekt.
Meer lezen: Mijn Peuter
Stap binnen in de fascinerende wereld van je peuter. Mijn Peuter neemt je mee op een boeiende reis door het ouderschap en biedt, samen met het boek Mijn Baby, een diepgaand begrip van de eerste duizend dagen van je kind. Ontdek de wetenschap achter de ontwikkeling van het peuterbrein en krijg waardevolle inzichten in denkvermogen, tijdsbeleving, temperament en emotionele groei.
Mijn Peuter behandelt essentiële onderwerpen zoals slaap, voeding, groei en belangrijke mijlpalen. Van de komst van een broertje of zusje tot de overgang naar school en het omgaan met andere veranderingen, dit boek voorziet je van de kennis en handvatten om de terrible two-fase met glans te doorstaan.
Met talloze inzichten helpt Mijn Peuter je om je kind beter te begrijpen en zelfverzekerder te worden in je rol als ouder. Een onmisbaar boek voor iedere ouder die de unieke reis van het ouderschap ten volle wil beleven!
