Vraag / antwoord: hoe pakken we onze koppige kleuter best aan?

Een mama roept onze raad in. Haar dochtertje heeft nogal een eigen willetje, en het lijkt wel alsof ze haar met niets kunnen straffen. Of onze experten soms raad hebben voor haar?

Vraag mama

Mijn dochter is een pittig, innemend, slim, lief en zeer gevoelig meisje van 3 jaar.  Zo lief en flink ze kan zijn, zo ongelooflijk tegendraads, weigerachtig kan ze zijn. Ze kan heel goed doen alsof ze ons niet hoort. Dikwijls zit er uiteraard een grote portie deugnieterij bij, en daar houden we echt wel van! We moeten dikwijls onze blik afwenden van haar omdat haar reacties merendeels hilarisch en gevat zijn. Maar soms is het echt ‘luistertijd’ en lijkt het alsof ze er alles aan doet om dit niet te doen... Ons negeren, gewoonweg "nee ik doe dat niet" zeggen, stampvoetend zich uiteindelijk op de grond gooien, tot dat het uiteindelijk een echte driftbui wordt...

Hetgeen ons soms een beetje ‘zorgen’ baart is dat het lijkt alsof we haar met niets kunnen straffen... Ze is nooit onder de indruk... Als we zeggen dat als ze nu niet luistert we haar tutje zullen afpakken, de televisie gaan uitzetten, ze in de hoek moet staan, de iPad wordt afgepakt voor een paar dagen, enz... dan lijkt het haar niets te doen. Ze zal zich niet herpakken om de straf te kunnen ontlopen, integendeel soms.

Ze is ook een ongelooflijk mama’s kindje. Ze duwt haar papa soms echt weg: hij mag haar soms niet aankleden, niet in bed stoppen, niet naar school brengen.... Als ik eens een keertje weg moet 's avonds vooraleer zij in bed ligt is het groot drama, echt enorm verdriet.  Ook ergens terug vertrekken richting huis is soms een waar drama, hysterie alom... Ze kan gewoon geen afscheid nemen. Ik vind het soms echt beschamend om zo bij onze vrienden en familie te moeten vertrekken... Het lijkt wel alsof ze niet graag bij ons is, hoewel dat als wij weggaan van thuis uit en zij moet blijven bij een van de grootouders het ook drama is...

Alles valt en staat bij haar dikwijls met extreem goede voorbereiding op een situatie, maar dit is niet altijd mogelijk... Wij verwachten eind juni ons tweede kindje en ik hou mij hart al vast voor de dagen waarop ik in het ziekenhuis zal liggen en zij mee naar huis moet met papa... We proberen haar op zoveel mogelijk dingen voor te bereiden maar niet alles in het leven is voorspelbaar en ik vraag mij echt af of wij iets fundamenteels verkeerd hebben gedaan in haar opvoeding tot hiertoe of dat dit gewoon normaal gedrag is voor een driejarige?

Antwoord expert

Eerst en vooral: wees gerust: dit is volstrekt normaal op deze leeftijd.

Dit heeft alles te maken met de ontwikkelingsfase waarin je kind zich bevindt, nl. aan het begin van de kleuterleeftijd. Een kleuter waant zich almachtig en dwingt zijn ouders om te doen wat hij of zij wil. Maar ouders hebben ook een eigen wil -ja, toch?- en dat besef komt er meestal niet zonder slag of stoot.

Ze probeert voortdurend haar wil door te drukken, zeker op de ‘onbewaakte’ en onverwachte momenten die je niet met haar op voorhand hebt doorgepraat, waar de verwachtingen minder duidelijk zijn en ze dus de macht kan proberen grijpen. Ook de aanwezigheid van een ‘publiek’ moedigt je kleine rebel aan omdat ze weet dat het dan moeilijker is voor jullie om te reageren. Een pientere rebel dus!

Zo wil zij bijvoorbeeld ook  mama's exclusivieve aandacht en haalt haar hele trukendoos boven om jullie te dwingen haar haar zin te geven.

In principe gaat dit dwinggedrag vanzelf over. Maar ben je deze gijzeling beu, doe dan dit:

1. Even tanden bijten: toegeven heeft immers enkel op korte termijn effect. Beter is het om vol te houden en consequent te zijn. Zeg op voorhand hoe je het gaat doen en doe dan wat je gezegd hebt. Tracht ook consequent te zijn wanneer je sociale druk voelt. Geloof me: ook die andere ouders herkennen deze situaties en zullen je enkel bewonderen wanneer je liefdevol maar kordaat volhardt.

2. Hou ook rekening met haar gevoelens. Stel waar mogelijk een beurtrol op, of leg haar af en toe samen in bed. Zeg erbij dat je op die manier met haar wensen rekening houdt. Of nog beter: leer haar om makkelijke taakjes gewoon zelf te doen. Kleuters houden immers van ‘zelf doen’.

3. Werk samen! Steun mekaar als ouders. Het is belangrijk dat jullie op één lijn staan en steeds dezelfde boodschap brengen.

Veel succes!