Wat als je kind een oorontsteking heeft?

Ongeveer 40 procent van de kinderen jonger dan 10 jaar krijgt minstens één keer een acute middenoorontsteking. Een heel pijnlijke bedoening, maar wat kun je als ouder doen? En wanneer ga je toch beter naar de dokter?

Antibiotica of niet bij een oorontsteking?

Voor een ouder staat een oorontsteking vaak gelijk aan een ‘helse’ nacht en voor het kind aan een ‘helse’ pijn. Het is dan ook te begrijpen dat de termen ‘antibiotica’ en ‘buisjes’ meermaals over de discussietoonbank worden geschoven tijdens een consultatie in verband met oortjes. 

Elke arts beslist naar eigen ervaring en afweging wanneer specialistisch advies moet worden ingewonnen of wanneer antibiotica toch op zijn plaats is. Goede praktijkvoering is kennis hebben van de richtlijnen, ze in grote mate proberen toe te passen, maar ook rekening houden met het patiëntje en de ouders die voor je zitten. 

Kun je een oorontsteking voorkomen?

Je kunt het proberen… met de volgende tips:

  • Beperk indien mogelijk het gebruik van de fopspeen na de leeftijd van 6 maanden. De zuigbehoefte is het grootst voor de leeftijd van 6 maanden. Als je je kind alleen een fopspeen geeft om in te slapen, kun je het aantal oorontstekingen gemakkelijk met 30% verminderen t.o.v. het continue gebruik van de fopspeen. Probeer de fopspeen al na 10 maanden helemaal uit huis te verbannen als je kindje erg gevoelig blijkt te zijn voor oorontstekingen.
  • Passief roken verhoogt het aantal oorontstekingen. Rook dus niet binnenshuis (of nog beter: rook helemaal niet).
  • Zodra het kan, leer je je kind goed snuiten. Dit bevordert de ventilatie van de buis van Eustachius.
  • Spoel regelmatig met fysiologisch serum. Zo bevorder je de trilhaalfunctie in de neus en verdun je taaie slijmen.

Helaas, succes is niet gegarandeerd. Ongeveer 40% van de kinderen jonger dan 10 jaar krijgt minstens één keer een acute middenoorontsteking. De kans op herhaling is groot. Hoe jonger het kind, hoe groter de kans op een nieuwe oorontsteking.

Het komt vaker voor bij kinderen in kleuterdagverblijven, bij onthaalmoeders en in gezinnen waar (binnen) gerookt wordt.

Hoe herken je een oorontsteking?

Een oorontsteking komt vaak heel erg snel opzetten. Soms zo snel dat je er echt door wordt overvallen. Zonder enige waarschuwing dus. Maar vaak zijn er toch wel wat tekenen van tevoren.

Meestal zijn kinderen al een beetje verkouden of hebben ze wat keelpijn.

Jonge kinderen kunnen ‘oorpijn’ niet benoemen. Zuigelingen en peuters zijn meestal niet te genieten wanneer hun oor pijn doet. Ze zijn onrustig, vooral ’s nachts, hun eetlust kan verminderd zijn, ze hebben diarree of beginnen te braken. Peuters en kleuters klagen vaak over ‘buikpijn’.

De diagnose wordt gemakkelijker naarmate het kind ouder wordt. Het kind klaagt over oorpijn en hoort mogelijk ook minder goed. Vaak is het kind prikkelbaar en wil het niet gaan liggen. Een oorontsteking kan gepaard gaan met koorts.

Raadpleeg een arts:

  • Wanneer je kind ziek is.
  • Wanneer je kind plots een ‘afstaand’ oor heeft, d.w.z. dat de oorschelp meer naar voren komt te staan. Dit kan op een gevaarlijke complicatie wijzen, namelijk mastoiditis (een bacteriële infectie van het bot achter het oor).
  • Wanneer je niet goed weet wat er aan de hand is en wat je nu precies moet doen.
  • Wanneer je niet nog eens zo’n slapeloze nacht aankunt.

Hoe verzorg je een oorontsteking?

Een acute middenoorontsteking is pijnlijk, maar onschuldig en geneest spontaan in minstens 85% van de gevallenzonder antibiotica. De pijn is meestal goed onder controle te houden met voldoende pijnstilling, vooral ’s avonds.

Zet het hoofduiteinde van het bed iets hoger of geef een extra hoofdkussen. Kleine kinderen zijn vaak zelfs zo onrustig dat ze enkel rechtop in de armen van mama of papa in slaap vallen. Leg grotere kinderen op hun zij met het ‘gezonde’ oor naar beneden (en nu maar hopen dat ze zo blijven liggen…).

Oordruppels helpen het genezingsproces niet vooruit. De druk zit immers achter het trommelvlies. Eventueel kunnen xylocainedruppels worden toegediend (die werken louter pijnstillend) om het trommelvlies wat te ‘verdoven’.

Bij een oorontsteking verzamelt er zich etter achter het trommelvlies waardoor de kinderen tijdelijk hardhorig zijn. Het gehoorverlies kan enkele weken aanslepen. Tot twee weken daarna heeft nog 70% van de kinderen een gehoorverlies van 30 dB of meer. Houd daar rekening mee.

Antibiotica of niet?

Normaal wordt er geen antibiotica voorgeschreven, maar er zijn natuurlijk altijd gevallen waarin dat wel aangeraden is. Dit gebeurt altijd in overleg met de ouders en hangt af van de situatie. Bijvoorbeeld:

  • Bij kinderen met een verhoogd risico op complicaties (syndroom van Down, misvorming van het gehemelte, verminderde immuniteit).
  • Wanneer een kind plots ontroostbaar begon te huilen en kort daarna een ‘lopend’ oor heeft.
  • Bij kinderen jonger dan 6 maanden, omdat de kans op complicaties dan erg groot is.
  • Bij kinderen van 6 maanden tot 2 jaar met een dubbelzijdige oorontsteking, met een slechte algemene toestand (slecht eten, slap, weinig actief, hoge koorts...), wanneer de symptomen niet verdwijnen na 48 uur of wanneer de symptomen verergeren (er komt koorts bij, het kind stopt plots met eten of moet onophoudelijk braken...).
  • Bij kinderen ouder dan 2 jaar wanneer de algemene toestand verslechtert of wanneer er geen verbetering is na drie dagen.
EHBK

Over het boek Eerste Hulp bij Kleine Kinderen

Meer info over het boek vind je hier