Zwangerschap verandert de hersenen van een vrouw voor minstens twee jaar

  • door Mamabaas

We hebben altijd al geweten dat ‘zwangerschapsdementie’ geen verzinseltje was (lees hier). En inderdaad, onderzoekers hebben ondertussen vastgesteld dat de hersenen van vrouwen tijdens de zwangerschap en tijdens de eerste twee jaar na de geboorte effectief veranderen. 

Verandering in hersenen

Onderzoekers van de Universitat Autonoma de Barcelona en de Universiteit van Leiden namen hersenscans van 25 vrouwen die voor het eerst mama werden. De scans werden genomen voor de zwangerschap, vlak na de geboorte en twee jaar nadien, met als doel te kijken hoe het brein was veranderd.

Die gegevens vergeleken ze met de hersenen van 19 mannen die voor het eerst vader waren geworden, 17 mannen zonder kinderen en 20 vrouwen die nog nooit zwanger waren geweest.

De hersenen van de moeders ondergingen sterke, gelijkaardige veranderingen, in tegenstelling tot de hersenen van de vaders, mannen zonder kinderen en niet-zwangere vrouwen. De meeste veranderingen waren blijvend, zo bewezen de scans twee jaar na de bevalling. Alleen de hippocampus (het geheugen, remember), was uiteindelijk weer bijna even groot als voor de bevalling. Oef! 

veranderingen hersenen tijdens zwangerschap

Hechting met baby

De onderzoekers stelden een substantiële vermindering vast in de hoeveelheid grijze stof van de hersenen van de first-time mama’s. De verandering vond plaats in gebieden die te maken hebben met sociale omgang, meer bepaald in het deel waar gedachten en gevoelens naar andere mensen wordt toebedeeld. Om het wat concreter te maken: de hippocampus, een hersendeel dat een rol speelt bij het geheugen, krimpt, maar ook in de hersenschors waren er verschillende plekken waar de hoeveelheid grijze stof was verminderd.

De onderzoekers denken dat dit kersverse moeders op verschillende manieren helpt, onder meer omdat ze daardoor sneller de noden van hun kind opvangen, alerter zijn voor potentieel omgevingsgevaar en sneller gehecht zijn aan hun kind.

Verband met postnatale depressies

In een verder onderzoek toonde men de nieuwe mama’s een foto van hun baby en werd hun hersenactiviteit gescand. De delen van de hersenen die oplichtten wanneer ze hun baby zagen, kwamen bijna volledig overeen met de grijze gedeelten die verminderd of ‘gefinetuned’ waren tijdens de zwangerschap. Dezelfde delen lichtten niet op als foto’s van andere baby’s werden getoond.

Elseline Hoekzema, één van de onderzoekers van Leiden, wijst er wel op dat het onderzoek geen excuus is voor papa’s om vooral hun partner voor de baby te laten zorgen. ‘Deze hormonaal gestuurde veranderingen zijn niet de enige manier om tot goed oudergedrag te komen. Ze kunnen hooguit een beetje bijdragen’, vertelt Hoekzema in de Volkskrant.

Waar het onderzoek wel aan zou kunnen bijdragen is het beter begrijpen van bijvoorbeeld het ontstaan van postnatale depressies, zo stelt Hoekzema. ‘Net als de puberteit is de zwangerschap een periode waarin onder invloed van hormonen veel verandert in de hersenen. Daarmee het is ook het een gevoelige periode voor het ontwikkelen van mentale problemen.’

Bron: De Volkskrant en BBC News