5 clichés over single wensmama’s weerlegd

Als jij als single vrouw een kinderwens hebt en je biologische klok begint hard te tikken, dan sta je voor een moeilijke en dringende keuze.  Ga je voluit voor het moederschap? Ga je het alléén doen? En zo ja, hoé ga je dat dan aanpakken?

Naast het verlangen naar een kind - hetzij nog aarzelend en sluimerend, hetzij al overtuigd - worstel je dan wellicht ook met allerlei twijfels en angsten. 

Eén van die angsten is vaak: wat zullen “de mensen” ervan denken en zeggen? Over single (wens-)mama’s bestaan er heel wat clichés. Sommigen daarvan kunnen jouw eigen angsten ook verder aanwakkeren.

Ik weerleg hier de 5 voornaamste clichés.

1. ‘Bewust alleenstaande (wens-)mama’?

Een veel gebruikte term is ‘bewust alleenstaande (wens-)mama’. ‘BAM’.

Maar niet alle ‘bewust alleenstaande (wens-)mama’s’ zijn bewust alleenstaande (wens-)mama’s. Daar bedoel ik het volgende mee. Alleenstaande wensmama’s kunnen grosso modo worden onderverdeeld in drie groepen:  de vrouwen die zichzelf altijd al wel hadden gezien als alleenstaande mama en voor wie dit helemaal klopt, de vrouwen die het niet zo hadden gepland maar voor wie het wel ok voelt en de vrouwen die het altijd anders hadden gezien en bij wie het nu echt ‘wringt’.

Herken je jezelf in één van deze drie? Hoe zag jouw ideaalplaatje over het vervullen van je kinderwens er altijd al uit? In hoeverre zag je die kinderwens al dan niet als onderdeel van een relatie met een partner? Als je in de tweede of derde groep zit, dan ben je geen ‘bewust alleenstaande’ wensmama as such; je doet dit niet bewust alleenstaand.

Wat wél zo is, is dat als je uiteindelijk alleen voor het moederschap gaat, je hoogstwaarschijnlijk een hele bewuste keuze maakt. Ik ken als kinderwenscoach geen vrouwen die zo bewust wikken en wegen om de sprong naar het moederschap te nemen als de single vrouwen die ik zie.

Wel heel bewust mama dus. Maar vaak niet bewust alleenstaand.

De term ‘bewust alleenstaande moeder’ geeft eigenlijk vooral aan dat er een verschil is tussen enerzijds vrouwen die van meet af aan (= al vóór de zwangerschap) alleen voor het moederschap gingen en anderzijds vrouwen die alleenstaande moeder werden na een echtscheiding/ relatiebreuk of nadat ze ongepland zwanger raakten.

2. Egoïstisch om alleen een kind te krijgen?

Je zet alléén een kind op de wereld. Gewoon, helemaal voor jezelf. Is dat niet heel egoïstisch?

Wel, élke kinderwens is egoïstisch!  Of je nu een kind krijgt alléén of met twee of met drie.  Of je via de natuurlijke weg een kind krijgt of via vruchtbaarheidsbehandelingen. Via een donor of een draagmoeder of via adoptie. Of je hetero bent of holebi. Want – eerlijk - je doet het niet in de eerste plaats voor het kind dat daaruit voortkomt. Néé, je doet het in de eerste plaats vanuit je eigen - diepmenselijk en wellicht instinctief - verlangen. Waar niks mis mee is. En natuurlijk wil je dan het beste voor dat kind. Maar de initiële wens en keuze maakte je voor jezelf.

Een kinderwens als single wensmama is niet meer of minder egoïstisch dan enige andere kinderwens.

Onderzoek wijst uit dat singles veel commitment vertonen in het moederschap, dat ze heel bewust overwogen hebben (zie nr. 1) en waarbij ze dus zeker niet over één nacht ijs zijn gegaan.

3. Carrière te lang boven een kind gezet?

Je moest ook zo nodig carrière maken en je werk eerst jarenlang op de eerste plaats zetten.  Om dan plots te ontdekken dat je geen partner en geen kind hebt en dat toch nog graag snel zou willen… Toch?

Dit is vaak het beeld dat leeft over single wensmama’s met een hard tikkende biologische klok. Onterecht. Uit onderzoek blijkt dat single moeders inderdaad vaak (alhoewel niet altijd) hoger opgeleide, professioneel actieve en financieel sterke vrouwen zijn.  Maar uit onderzoek blijkt ook dat de kinderwens in de meeste gevallen niet uitgesteld werd omwille van een professionele carrière. Het gebeurt in de meerderheid van de gevallen omdat er geen partner is of omdat de partner geen kind wil.

Ik merk dit ook zeer zeker als kinderwenscoach. Een single wensmama met een drukke en succesvolle professionele carrière vertrouwde mij onlangs bijvoorbeeld toe dat haar omgeving dacht dat haar werk de reden was dat ze geen partner en geen kind had. In realiteit had ze al 15 jaar een kinderwens en wilde ze haar hoge functie en dito loon maar al te graag opgeven als ze er een kind voor in de plaats kon krijgen. Intussen vormde haar carrière een welkome afleiding van haar gemis, dat wel.

Single wensmama’s vluchten vaak weg in hun professionele carrière zolang hun kinderwens  niet vervuld is maar hun carrière is meestal niet de réden van die onvervulde kinderwens.

4. Ongelukkige kinderen op de wereld zetten?

Ondanks het bestaan van allerlei nieuwe gezinsvormen wordt er nog altijd vaak van uitgegaan dat het klassieke gezin met een mama en papa de beste garantie is voor gelukkige kinderen. Gaat een gezin met maar één ouder vanuit die veronderstelling dan niet ten koste van het geluksgevoel en psychologisch welzijn van de kinderen?

Het psychologisch welzijn van een kind blijkt af te hangen van de complexe combinatie van een hele reeks criteria, zoals het psychologisch welzijn van de ouders, de kwaliteit van de ouder- kind-relatie, de sociale omstandigheden (bv. armoede) en individuele kenmerken (bv. gedragskenmerken) van het kind. Het psychologisch welzijn van een kind hangt dus niet 1-1 af van de vorm van het gezin (bv. met slechts 1 ouder, via donor). Het zou veel te simplistisch zijn om dat te beweren.

Als er bij kinderen die opgroeien met één ouder al sprake is van een lager psychologisch welzijn, dan heeft dit blijkbaar soms te maken met bijvoorbeeld het conflict tussen ouders bij en na een echtscheiding en eventuele financiële problemen en depressieve gevoelens bij de ouder die daar een gevolg van zijn. Ook bij single mama’s die ongepland zwanger werden,  blijkt er vooral een negatieve invloed op het psychologisch welzijn van de kinderen als er sprake is  van socio- economische reden en van eventuele emotionele problemen bij de moeder. In beide gevallen heeft dat niet  1-1 iets te maken met het feit dat er maar één ouder is. 

Bij single vrouwen die van meet af aan alleen aan het moederschap begonnen, zijn die risicofactoren  veel minder aanwezig. Onderzoek heeft uitgewezen dat de kinderen van die single mama’s het prima doen. In tegenstelling tot de bezorgdheden over de kwaliteiten van het single moederschap, blijken ze  veel positieve moederlijke gevoelens te hebben en veel vreugde te vinden in het moederschap.

5. Kinderen die een vader missen?

Maar gaat een kind van een single mama dan ook niet gewoon een vader missen?

Onderzoek bij jongvolwassenen die opgroeiden met enkel een moeder toonde aan dat de meesten van hen niet echt fundamenteel een vader hadden gemist. Alhoewel sommigen van hen wel zaken vernoemden zoals: knutselen voor vaderdag op school en zich afvragen waarom zij dit niet hadden, geen vader-dingen gedaan hebben, bepaalde dingen niet geleerd hebben omdat er geen vader was.

Ook hier is er een belangrijk verschil tussen kinderen waarvan de vader na een scheiding plots elders ging wonen - en wel degelijk gemist werd - en kinderen die nooit een vader in het gezin gekend hebben.

Vanuit het systemisch denken (waarbij we kijken hoe de systemen - de groepen van mensen - waar je deel van uitmaakt je beïnvloeden als individu) is het zo dat hoe meer je als single mama een man/partner mist in jullie gezin, hoe harder je kind een vader zal missen. Als jij die lege partnerplek als een groot gemis ervaart, dan zal je kind die plek systemisch proberen in te vullen uit loyaliteit en liefde voor jou als moeder en jullie als gezinnetje. Maar als jij dat stuk van je rouwproces opneemt, dan hoeft je kind dat niet te doen.

Maar kinderen van single mama’s gaan toch wel eens op zoek naar hun donor, niet? Geeft dat dan niet aan dat ze toch een vader missen? Hierover is uit onderzoek gebleken dat zij meestal op zoek gaan naar hun donor uit nieuwsgierigheid, niet zozeer omdat ze een ouder-kind-relatie met hem willen opbouwen.

 

Wil ik met het weerleggen van deze 5 clichés beweren dat de keuze om alleen voor een kind te gaan een makkie is? Néé, helemaal niét! Er spelen hier bijna altijd heel veel vragen en twijfels:  gevoelsmatig, ethisch, praktisch, juridisch, financieel,… En het is zeker geen goed idee om die zomaar onder te mat te vegen voor jezelf. Zelfs niet als er heel veel biologische tijdsdruk speelt.

Alleen door die vragen en twijfels recht in de ogen te kijken, kan je uiteindelijk voluit achter je keuze gaan staan. In welke richting die keuze dan ook gaat.

En- héél belangrijk- hoe jij in die keuze staat, zal voor een belangrijk deel bepalend zijn voor hoe je kind het ervaart. Je kind heeft er zoveel baat bij dat jij hier sterk in staat!

Hier vind je meer info.