Grenzen stellen en zelfzorg zijn nog nooit zo belangrijk geweest voor ouders als nu

We zijn ondertussen meer dan een week weg in de lockdown-maatregelen. Veel ouders zijn ondertussen de uitputting nabij. Het is niet simpel om het hoofd boven water te houden wanner de voltijdse zorg voor de kinderen, de volledige verantwoordelijkheid voor het huishouden, alle huistaken van de kinderen én thuiswerk moeten worden gecombineerd in één dag.  En zeker niet zonder enige hulp van buitenaf.

Zelfzorg en grenzen stellen zijn dus nog nooit zo belangrijk geweest als nu. We moeten grenzen stellen voor onszelf, zowel naar de buitenwereld als binnen ons gezin.

Wat is belangrijk en maakt het verschil?

Hoogstwaarschijnlijk komen er heel wat taakjes van leerkrachten voor de kinderen binnen via de computer. En als dat niet het geval is, dan komen er wel via allerlei kanalen ideeën binnen om je kinderen te entertainen binnen. Hier is het heel belangrijk om steeds te kijken wat écht belangrijk is en wat niet. Wat maakt werkelijk het verschil?

Moeten de kindjes cognitief geprikkeld worden? Zeker. Maar moet dit op papier of aan de hand van vaste oefeningen? Of kan dat ook wanneer je bijvoorbeeld samen iets bakt en de kindjes de cijfertjes mogen lezen bij het afwegen? Kan er gerekend en gelezen worden tijdens dagelijkse bezigheden? Absoluut! Maak steeds de denkoefening  ‘Waar gaat het hier werkelijk om en hoe past dit binnen onze gezinssituatie?’

Ook bij elk leuk idee over spelletjes en activiteiten met je kinderen is die denkoefening van belang. Wanneer je één leuke activiteit (zoals een bijvoorbeeld een hinkelparcours maken) per dag met je kinderen uitoefent is dit meer dan genoeg. Wanneer je te veel wil doen, bestaat de kans dat je als gezin terecht komt in een staat van stress. Dit zal zich vertalen in conflicten, dwars of dwingend gedrag, huilbuien, …

Het hoogste doel als ouder is dat jij in een kalme staat van zijn kan blijven. Indien jouw systeem in stress zit, gaan de kindjes zonder twijfel hierin volgen en de situatie is voor niemand vol te houden. Dus alles wat voor overmatige stress zorgt moet per definitie overboord gegooid worden. Anders zal je als gezin in een vicieuze cirkel van conflict, stress en crisissituaties terecht komen.

20-80 regel

Als hulpmiddel kan je de 20- 80 regel of het Pareto-principe in gedachten houden. Dit principe zegt dat 20 % van je inspanningen 80% van je resultaat bepalen. Zet dus in op die 20 % , op wat echt het verschil maakt en gooi de andere 80% overboord. De vrijgekomen tijd kan je gebruiken om te rusten, te genieten en gewoon te zijn; samen met je partner en kinderen.

Immers, als ouder is het vooral belangrijk dat je er bent wanneer je kind het even lastig heeft. Alleen door jouw kalme zelve te zijn en je kind warm te kunnen onthalen in zijn of haar emoties zal je kind zichzelf weer kunnen reguleren en weer tot ontspannen spel kunnen komen.  We spreken van zogenaamde co-regulatie. Als ouder fungeer je als vuurtoren wanneer je kind als een losgeslagen schip zwalpt op de golven van zijn of haar emoties. Indien die vuurtoren zelf zijn fundamenten verliest is het hele gezin overgeleverd aan de wilde golven van de emotionele zee. Dus begrens je maximaal en beperk je strikt tot wat echt nodig is, tot de 20% die het ware verschil maakt.

Jezelf afschermen en opladen

Ook binnen het gezin is het belangrijk om jezelf af te schermen. Af en toe alleen zijn en iets doen wat jou oplaadt is van het hoogste belang. Aan kleutertjes mag je gerust vragen om in blokken van 45 minuten volledig alleen te spelen. En dit moet niet gepaard gaan met schermtijd. Integendeel, vrij spelen is essentieel voor de ontwikkeling van je kind.

Zorg dat je in de die 45 minuten iets doet wat je werkelijk oplaadt zoals een boek lezen, sporten, meditatie, iets uitproberen wat je nog nooit gedaan hebt en al lang wil doen … Alles wat jou echt deugd doet.

Ook peuters kunnen zonder probleem alleen spelen. De kans is wel groot dat je hier in wat kortere blokken van 20 à 30 minuten zal moeten werken. Er bestaan fantastische dagstructuurkaarten van bijvoorbeeld Anna om visueel aan te geven wat je van hen verwacht tijdens dit half uurtje. Deze zijn gratis te downloaden. Vermijd in elk geval dat je in de alleen-tijd vervalt in het snel uitvoeren van allerlei klusjes. Die kunnen gerust gedaan worden in de tijd samen met de kinderen; daar leren ze veel van. Deze tijd is niet egoïstisch, integendeel.

Je bent de beste ouder die je kan zijn als je bewust voor jezelf zorgt. Hier wordt vaak de metafoor van het zuurstofmasker in het vliegtuig gebruikt. In nood is het essentieel dat je eerst jouw masker opzet zodat je in staat bent om dat van je kinderen op te zetten. Of de metafoor van het potje aan liefde, aandacht, aanraking, plezier, … waaraan kindjes komen tanken wanneer ze het lastig hebben omdat het  hunne leeg is. Wanneer jouw reservoir leeg is, kunnen ze niet komen tanken en gaan je kinderen steeds lastiger gedrag stellen en zullen ze verstrikt geraken in onderlinge conflicten. En conflict is per definitie een afvoerputje voor je energie.

Bewust Effe Niks

Je hoeft zeker en vast ook niet altijd iets te doén in de tijd voor jezelf. Integendeel, niets zo belangrijk als Bewust Effe Niks… Geen nieuwe informatie via smartphone of pc, geen opdrachten die moeten vervuld moeten worden, geen verzoeken van je kinderen waarvoor je je moet dubbel plooien  … Niks, .. . Genieten van het nietsdoen, op adem komen en herstellen. Ons lijf heeft die B.E.N.-tijd nog om  herstelhormonen aan te maken en zo weer in  balans te komen op alle vlakken.

Wanneer je dit niet doet dreig je in een staat van zogenaamde arousal te komen die onze reflexen om te vechten of te vluchten gaat activeren. Dit wil zeggen dat je gaat boos worden, je kinderen voortdurend gaat terecht wijzen, niets van hen kan verdragen of je gaat verliezen in sociale media om te vluchten van de realiteit of dergelijke meer. Er kan geen sprake zijn van verbinding en het genieten is ver weg.

Bovendien leren je kinderen veel meer van je gedrag dan van je woorden. Als jij niet toont dat het helemaal ok is om jezelf te begrenzen en goed voor jezelf te zorgen, hoe moeten ze het dan leren?

Zelfzorg en grenzen stellen zijn essentieel voor het geluk en het welzijn van jou en je kinderen. Het zou immers kunnen dat we met zijn allen geen sprint aan het lopen zijn, maar een marathon. Voldoende oplaad- en rustmomenten voor zowel jou als je kinderen zijn essentieel om dit vol te houden op lange termijn.

 

Meer concrete tips over verbindend opvoeden en moederondersteuning vind je hier.