Je wilt scheiden of uit elkaar gaan: wat nu?

Wat als je getrouwd bent, maar het werkt niet meer voor je? Je wilt scheiden, of minstens uit elkaar gaan, maar je hebt geen idee wat je allemaal best regelt? Iedere situatie verschilt natuurlijk, afhankelijk van welk huwelijksstelsel jullie gekozen hebben, of jullie kinderen hebben en of er een huis te verdelen is en een lening af te betalen. We zetten hier een aantal belangrijke eerste stappen en algemene vuistregels op een rijtje. Onthoud echter heel goed: iedere situatie is anders.

Verhuizen

Jullie hebben een eigen huis. In veel gevallen is het bij een breuk al snel duidelijk wie er in de woning zal blijven wonen en bestaat hierover niet veel discussie. Maar wat als geen van jullie tweeën wil vertrekken? Als jullie samen wonen, hebben jullie immers in principe allebei evenveel recht om in de woning te blijven. Dus als jullie er niet uit geraken, dan zal een familierechtbank moeten beslissen wie er in het huis mag blijven. Deze beslissing wordt vaak gebaseerd op bij wie de kinderen (de meeste tijd) verblijven of wie de lening (het makkelijkst) kan afbetalen.

Het beste is natuurlijk dat jullie, in functie van de kinderen, zo snel mogelijk overeenkomen wie de woning verlaat. Zo blijven eventuele conflicten beperkt tot een minimum en kan er zo snel mogelijk weer routine en rust ontstaan. Een populaire misvatting is dat, wanneer je je woning zou verlaten, je geen recht meer zou hebben op een overnameprijs of op het overnemen van de woning. Dit klopt niet. Een voorlopig vertrek uit je woning doet geen afbreuk aan je eigendomsrechten.

Voor het vertrek maken jullie best samen een gedateerde lijst op van al jullie meubels en waardevolle spullen, die jullie dan beiden ondertekenen. 

De lening

Jullie hebben samen een huis gekocht en zijn samen een lening aangegaan. Wanneer jullie getrouwd zijn onder het wettelijk stelsel, kan er bij een simpele breuk of feitelijke scheiding geen verrekening bestaan van de lening. Dit wil concreet zeggen dat wanneer je bijvoorbeeld alleen in de woning blijft en de lening vanaf dan alleen afbetaalt, er geen verrekening gebeurt van het te veel betaalde. De verrekening vindt pas plaats vanaf het moment dat er een verzoekschrift of dagvaarding in echtscheiding is uitgebracht. Als jullie dus maanden apart wonen zonder dat er een procedure tot echtscheiding wordt ingezet, zal er in principe geen verrekening plaatsvinden.

Vanaf het moment dat een van jullie officieel de woning verlaat en zijn of haar domicilie verandert, zal degene die alleen de woning betrekt, een woonstvergoeding (huur) verschuldigd zijn aan de andere. Let wel: deze verrekeningen vinden over het algemeen pas plaats aan het einde van de rit, wanneer de woning verdeeld of verkocht wordt. 

Het verblijf van de kinderen

De grootste zorg voor scheidende ouders zijn uiteraard de kinderen.

In eerste instantie is een regeling waar jullie beiden achter staan, natuurlijk de beste oplossing. Dit kan soms betekenen dat ieder van jullie toegevingen doet. Als jullie hier niet overeenstemmen en dit door een familierechter laten beslissen, dan moet je beseffen dat familierechters over het algemeen streven naar een gelijkmatig verdeeld verblijf. Zeker wanneer de kinderen hier oud genoeg voor zijn en er geen tegenindicaties zijn (afstand tussen beide ouders, afstand naar school, leeftijd kinderen, verstandhouding…).

De klassieke weekendregeling waarbij de kinderen om de 14 dagen van zaterdag tot zondag bij papa verblijven, is eerder uitzondering geworden.

Nogmaals, tot vervelens toe: iedere situatie is natuurlijk anders en de uitzondering bevestigt vaak de regel. 

De kinderen: het onderhoudsgeld

Wat betreft het onderhoudsgeld is het niet standaard zo dat bij een gelijk verdeeld verblijf geen onderhoudsgeld moet betaald worden door de een aan de ander.

Zijn jullie financiële mogelijkheden gelijk, dan hoeven jullie geen van beiden iets te betalen bij gelijk verdeeld verblijf, en delen jullie de kinderbijslag. Als een van jullie het minder breed heeft dan de ander, wordt soms gekozen voor eenzijdige toekenning van de kinderbijslag plus eventueel nog een onderhoudsbijdrage voor de kinderen.

Ook hier geldt echter weer de regel dat deze bijdrage pas toegekend wordt vanaf het moment dat je de vraag officieel stelt aan de familierechter bij verzoekschrift of dagvaarding. Wonen jullie al apart sinds januari en vraag je pas een onderhoudsbijdrage via officieel verzoek in juni, dan loop je de maanden voor juni mis (tenzij jullie hierin overeenkomen).

Of er een standaardbedrag aan onderhoudsgeld is per leeftijd? Neen.

Dit is namelijk afhankelijk van jullie gezamenlijke levensstandaard en vooral ook van de verblijfsregeling en jullie inkomsten. Naast de onderhoudsbijdrage zullen jullie in principe de bijzondere kosten delen, bovenop een eventuele onderhoudsbijdrage. Denk hierbij aan schoolboeken, schoolreizen, kot, inschrijvingsgeld, busabonnement, brilmontuur, beugel, hobby’s… Dit alles gebeurt na overleg tussen jullie beiden. 

Persoonlijk advies

Als een scheiding er aan zit te komen en je weet niet goed waar je moet beginnen, is de gouden raad: win persoonlijk advies in bij een gespecialiseerde echtscheidingsadvocaat of notaris.