Waarom je vaak meer bereikt door je kind te belonen

Door middel van belonen en straffen wil je een bepaald gedrag beïnvloeden. Logisch gezien zul je gedrag dat je minder wilt zien voorkomen bestraffen, terwijl je gewenst gedrag zult belonen. Maar uit onderzoek blijkt dat we sneller geneigd zijn om te straffen dan dat we zullen belonen, zo vertelt expert Janneke.

We geven minder snel een compliment

Zo zullen we bijvoorbeeld sneller zeggen: ‘Ik heb nu al vijf keer gezegd dat je je schoenen moet wegzetten!’ in plaats van te zeggen: ‘Knap dat je je schoenen meteen wegzet zodra ik het vraag, dat vind ik leuk!’

Het kan eigenlijk zeker geen kwaad om gewenst gedrag te erkennen en te belonen, meer zelfs, eigenlijk kun je er meer goed mee doen. Met andere woorden: door te belonen zul je soms meer bereiken.

Soms kan straf als beloning aanvoelen

Let wel op dat sommige gevolgen die als straf bedoeld zijn, ook als een beloning kunnen aangevoeld worden...

Een voorbeeldje: Een kind toont aanstellerig gedrag waarmee het de aandacht wil trekken. Als ouder kun je een opmerking geven. Voor een kind kan dat echter een beloning zijn: hij krijgt de gewenste aandacht waarop hij gehoopt had. In dat opzicht is het negeren van zo’n gedrag een manier om het aandachtstrekkende gedrag niet aan te moedigen.

Welke beloningen werken en welke niet?

Je zult al snel merken wat er als beloning werkt voor jouw kind en wat niet. De beste raad die we kunnen geven, is een beetje te variëren en verschillende dingen uit te proberen. Het hoeft ook niet altijd met de duurste geschenken of de grootste gebaren gepaard te gaan, integendeel. Dit zijn de verschillende mogelijkheden:

  1. Materiële beloningen (sticker, snoepje, cadeautje)
  2. Sociale beloningen (vuistje, schouderklopje)
  3. Beloningen in de vorm van activiteiten (gaan zwemmen, ijsje gaan eten ...)
  4. Beloningen in de vorm van strafvermindering of kwijtschelding van iets onaangenaams (bijvoorbeeld: eens niet moeten afdrogen).

Welke beloning past bij een kind hangt natuurlijk af van het kind zelf, de leeftijd, de gemaakte afspraken en de situatie.

Jannekes gouden tip:

Het is aangeraden om verschillende types beloningen toe te passen en bijvoorbeeld niet alleen met materiële beloningen te werken. Zo kan zelfs een stiekem knipoogje van papa wonderen doen!

Lees meer: Eenvoudig belonen doe je zo.