middelbare school

Een middelbare school kiezen: hoe zit dat met die hervormingen?

10/11/2023

Je tiener moet dit of volgend schooljaar misschien een belangrijke beslissing maken: op welke middelbare school schrijft hij zich in, en wat zal hij daar volgen? Niet zo’n gemakkelijke beslissing – en er is ook heel wat veranderd de laatste jaren. Is jouw kennis van het onderwijssysteem beperkt tot hoe het er in jouw tijd aan toe ging, en heb je dringend nood aan een opfrissing zodat jullie een weloverwogen beslissing kunnen nemen? We zetten alle info even op een rijtje. 

In de afgelopen jaren én de komende jaren vindt er stelselmatig een hervorming plaats van het onderwijssysteem in het secundair onderwijs. Op dit moment werd die hervorming al doorgevoerd in de eerste en de tweede graad, tegen het schooljaar 2025-2026 zal dat ook het geval zijn voor de volledige derde graad. 

In de nieuwe structuur is er niet langer sprake van ASO, KSO, TSO en BSO. We vertellen je hieronder hoe de nieuwe structuur er dan wel uitziet.  

Eerste graad 

In de eerste graad zijn er twee opties: de A-stroom of de B-stroom. Wie het getuigschrift basisonderwijs heeft behaald, start automatisch in 1A; wie dat getuigschrift niet heeft behaald, start automatisch in 1B. 

Zowel in 1A als 1B bestaat het programma uit minstens 27 lestijden basisvorming en daarnaast een keuzegedeelte van 5 lestijden. De basisvorming in 1A verschilt van die van 1B. Het keuzegedeelte en de verschillende benamingen kunnen daarnaast sterk verschillen van school tot school. 

Concreet houdt dat in dat je enerzijds sowieso een pakket algemene vakken aangeboden krijgt en dat je daarnaast één of meerdere opties kiest waarmee je dat pakket aanvult. Denk maar aan Latijn, STEM of STEAM, sport, wetenschappen, media en communicatie, technieken … Sommige scholen kiezen ervoor met modules te werken, zodat je van de verschillende modules kan proeven om te achterhalen wat jou het beste ligt.

Ook in het tweede jaar is er een gedeelte basisvorming (minstens 25 lestijden in de A-stroom, minstens 20u in de B-stroom) en een keuzegedeelte (7 lestijden in de A-stroom en 12 lestijden in de B-stroom). 

Bedoeling van deze eerste graad is om jezelf beter te leren kennen: waar liggen je interesses, wat zijn je talenten, en wat zijn je mogelijkheden? Op die manier kan je in de tweede graad een studierichting kiezen die bij jou past. 

Tweede en derde graad

Vanaf de tweede graad kies je voor een specifieke studierichting. De verschillende studierichtingen worden ondergebracht in drie verschillende finaliteiten: 

  • Doorstroom: richtingen die je voorbereiden om na het secundair onderwijs verder te studeren in het hoger onderwijs. Het lessenpakket bestaat er volledig uit algemene vorming. 
  • Dubbele finaliteit: richtingen die je voorbereiden om na het secundair onderwijs verder te studeren of te gaan werken. Het lessenpakket bestaat er uit drie gedeeltes die even zwaar doorwegen: algemene vorming, technische en kunstgerichte vorming en praktische vorming. 
  • Arbeidsmarkt: richtingen die je voorbereiden om na het secundair onderwijs te gaan werken of een graduaatsopleiding te volgen. Het lessenpakket bestaat voor de helft uit praktische vorming, voor een kwart uit algemene vorming en een kwart uit technische en kunstgerichte vorming. 

Kijk naar de bovenbouw van een school

Tip van een leerkracht: Binnen de A-stroom in de eeste graad kan het niveau serieus verschillen van school tot school. Kijk dus zeker naar de bovenbouw van de scholen waar je eventueel voor zou kiezen. Is de school een 'doorstroomschool', dan is de kans groot dat 1A daarop voorbereidt en dus een stevig pakket aanbiedt. Er wordt dan verwacht dat je snel de basis beet hebt en dat er ruimte is voor verdieping en uitbreiding. 

Biedt de school ook 'dubbele finaliteit' of 'arbeidsmarktgerichte' studierichtingen, dan kan 1A daar ook al op inspelen. In dat geval wordt het misschien wel lastiger om vanuit zo'n 1A naar een doorstroom-richting te gaan. In de praktijk klopt het dus niet helemaal dat er nog niet gekozen moet worden omdat 1A overal hetzelfde is. 

Ben je op zoek naar meer info, wil je een overzicht van de verschillende scholen in je omgeving of wil je graag een online tool gebruiken om je te helpen kiezen? Dan kan je terecht op de Onderwijskiezer van het CLB.