EHBK: Eerste hulp bij brandwonden

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Dat geldt ook voor brand: een brandende kaars die omvalt, een steekvlam op de barbecue... En met kinderen in de buurt is het zeker opletten geblazen.

Stap 1: voorkom erger!

  • Blijf rustig. Zorg dat het kind niet in paniek raakt.
  • Haal het kind weg van de brandhaard of schakel het toestel uit.
  • In geval van vlammen: voorkom dat het kind begint te rennen (zuurstof wakkert de vlammen aan). Leg het kind op de grond en rol het heen en weer tot de vlammen gedoofd zijn. Lukt dit niet, doof het vuur dan met water of een stuk textiel (doek, blusdeken, handdoek…). Gebruik nooit synthetisch materiaal! Bescherm eerst het gezicht door het lichaam af te dekken, vertrekkende van het hoofd tot beneden.

 

Stap 2: eerst water, de rest komt later…

  • Start onmiddellijk met het afkoelen van de huid gedurende minimaal 10 à 15 minuten. Koeling is zinvol tot een halfuur na de verbranding. Door de afkoeling van de huid breidt de wonde niet verder uit. Bovendien heeft het water een pijnstillend effect. Verwijder bij baby’s eerst de luier.
  • Gebruik indien mogelijk zacht stromend lauw leidingwater van 15 à 20 °C. Gebruik nooit ijskoud water!
  • Besproei indien mogelijk enkel de verbrande lichaamsdelen, om onderkoeling te voorkomen. Vooral kleine kinderen zijn hier gevoelig voor. Houd de rest van het lichaam warm.
  • Verwijder eventuele sieraden en kleren, tenzij ze aan de huid plakken of in de huid gebrand zijn.

 

STAP 3: voorkom onderkoeling

Zorg dat het kind niet te veel afkoelt. Wikkel het kind in een dekentje of gebruik een beschermende folie.

 

STAP 4: bel indien nodig de huisarts

Een aantal factoren bepaalt of het verbandkistje thuis voldoende soelaas biedt, of dat je beter de huisarts of zelfs het dichtstbijzijnde brandwondencentrum of ziekenhuis belt.

Zowel de omvang en de plaats als de diepte van de brandwonde moet je goed kunnen beoordelen. Daarnaast zijn de leeftijd en de algemene conditie van het kind niet te verwaarlozen factoren. Een kind dat suf is of bijvoorbeeld moeilijk kan ademen, ook al lijkt de brandwonde zelf onschuldig, breng je naar een arts of het ziekenhuis. Met brandwonden op functionele plaatsen (gezicht, nek, handen, voeten, grote gewrichten, genitaliën…) ga je altijd naar een ziekenhuis of brandwondencentrum

STAP 5: wat je zelf niet kunt, daar blijf je vanaf!

Is professionele hulp noodzakelijk?

  • Breng na 20 minuten koelen een bevochtigd steriel verband of kompres aan. Gebruik voor grote brandwonden eventueel een zuiver en gestreken laken of een schone keukenhanddoek of theedoek.
  • Ontsmet de brandwonden niet!
  • Geef het kind géén pijnstillers. Pijn is een van de belangrijkste indicatoren om de graad van de brandwonde te bepalen.
  • Geef het kind géén eten of drinken.
  • Moet het kind overgebracht worden naar een gespecialiseerd brandwondencentrum? Doe dit dan zo snel mogelijk. Vrees je voor ademhalingsmoeilijkheden? Vervoer het kind dan zittend.

 

STAP 6: wat je zelf kunt, doe je zelf

  • Was je handen grondig met zeep vóór iedere behandeling.
  • Raak de wonde nooit aan met je vingers. Zorg dat het verband niet rechtstreeks op de wonde komt.
  • Draag wegwerphandschoenen.
  • Reinig de wonde altijd met ontsmettend product (hibidil of isobetadine dermicum) voor je een (nieuw) verband aanbrengt.
  • Verzorg eerstegraads brandwonden en zonnebrand als volgt. Dag 1: leg een laag flamigel op de brandwonde (5 mm). Dek de wonde af met een niet-klevend steriel kompres. Doe er een pleister of windel over. Vanaf dag 2 hydrateer je de wonde tot viermaal per dag met flamigel tot de pijn en roodheid verdwenen zijn. Blijf ook nadien de huid hydrateren met een aftersun of hydraterende crème.

Ben je toch wat onzeker? Begint de wonde te etteren? Krijgt het kind koorts? Blijf dan niet aanmodderen, maar roep de hulp in van je huisarts!

 

STAP 7: de nazorg

  • Onderschat het belang van nazorg niet! 
  • Blijf hydrateren, zelfs wanneer de wonde ‘geheeld’ lijkt. Vraag raad aan de apotheker.
  • Na de pijn komt de jeuk. Ook hier is extra hydrateren een goede behandeling. Is dit niet voldoende? Vraag dan raad aan je arts.
  • Bescherm het kind extra tegen de zon.

 

STAP 8: zorg dat het niet meer gebeurt

Enkele tips die je hierbij kunnen helpen:

  • Houd kinderen op veilige afstand van het fornuis, de oven, de houtkachel en de barbecue.
  • Gebruik nooit methanol voor barbecue of fondue, maar aanmaakblokjes (barbecue) of alcohol in pastavorm (fondue).
  • Zet nooit hete voorwerpen of potten of pannen met hete vloeistoffen op de rand van een tafel of aanrecht.
  • Laat brandende kaarsen e.d. nooit onbeheerd achter en laat geen aanstekers of lucifers rondslingeren.
  • Stel de temperatuur van de warmwaterinstallatie af op maximaal 50 °C.
  • Controleer vooraf altijd de temperatuur van het badwater. 37 °C is voor kinderen de enige juiste temperatuur. Laat een kind nooit alleen als het in bad zit.
EHBK

Meer lezen?

EHBK is een onmisbaar naslagwerk voor elk gezin, elke crèche en elke school. Je vindt hier meer info.