Wat is een parentale burn-out?

Er is de laatste tijd veel te doen over de parentale burn-out. Ongeveer 10% van de moeders (waar zijn de vaders?) zou hiermee worstelen. Op zich vind ik dat cijfer nog meevallen. Maar goed, het viel mij op dat het kind alweer een naam moet krijgen. Want wanneer spreek je over een burn-out en wanneer is het een normale menselijke reactie op datgene wat wij moederschap noemen?

Burn-out: drie belangrijke kenmerken

Een burn-out is nog steeds geen erkende ziekte, ook al lijden intussen meer dan tienduizenden Belgen aan dit fenomeen. 

Burn-out wordt ook vaak gelinkt aan het werk, ook al is het intussen duidelijk dat privé en het werk elkaar beïnvloeden. Maar wat is het juist? Een burn-out herken je aan drie belangrijke kenmerken die alle drie aanwezig moeten zijn.

Wat is een burn-out?

  1. Totale geestelijke en fysieke uitputting

Het belangrijkste kenmerk van burn-out is het verlies van energie en het gevoel dat de emotionele reserves zijn uitgeput. Je hebt dan het gevoel dat je anderen nog maar weinig kunt bieden in psychologische zin. Dit gevoel gaat gepaard met gevoelens van frustratie en bedrukking.

Dat komt omdat mensen zich realiseren dat ze niet door kunnen blijven gaan zichzelf als persoon te kunnen blijven geven of zich verantwoordelijk voelen zoals eerder wel het geval was. Je hebt nog wel zin om iets te doen, maar je hebt de fut niet. Burn-out wordt daarom ook een energiestoornis genoemd.

  1. Depersonalisatie

Het tweede aspect is dat mensen als object worden beschouwd en niet meer als individu. Dit gaat vaak samen met het ontwikkelen van een negatieve en cynische houding tegen over de mensen om je heen en het werk. Ook in het privéleven resulteert dit in meer ruzies en conflicten.

  1. Gevoelens van afnemende competentie

Het derde kenmerk is de neiging jezelf negatief te beoordelen. Je hebt het gevoel minder goed te presteren en minder succesvol in je werk te zijn. Dit gaat weer gepaard met een negatieve zelfwaardering waardoor een teruggang merkbaar is. Je komt als het ware in een negatieve vicieuze cirkel terecht.

Drie fasen

Binnen de 'gewone' burn-out heb je drie fasen. De drie kenmerken manifesteren zich per fase in mindere of meerdere mate. In de derde fase valt iemand compleet uit en kan bijvoorbeeld ook niet meer gaan werken.

Een echte burn-out kan makkelijk zes maanden tot een jaar herstel vragen en het energiemanagement heeft soms tien jaar nodig om helemaal terug normaal te functioneren. Een burn-out is het gevolg van hele oude patronen die je lang gediend hebben, maar op een bepaald moment contra-productief werken zoals bijvoorbeeld pleasen, conflicten vermijden, narcisme... Het is duidelijk dat een burn-out meer is dan zomaar moe zijn of overspannen.

Parentale burn-out

Ik moet het niet vertellen: moeder worden en zijn is een vermoeiende zaak. Kinderen eisen heel veel van je en als je dan de babytijd ontgroeid bent, is het niet per se minder zwaar.

Oudere kinderen vragen andere dingen dan een baby. Ze vragen veel organisatie (brengen en halen naar de hobby's of vriendjes), mentaal denkwerk (huiswerk, taken voor school, omgaan met pesten, schoolmoeheid...) en allerlei pedagogische eigenschappen (zindelijk maken, leerstoornissen opvangen, pestgedrag, hoogbegaafdheid, buitensporig gedrag...) waarvan je niet eens wist dat ze bestonden, laat staan dat je ze zelf kon toepassen.

Je wordt gestretcht, op alle mogelijke manieren. En soms weet je het allemaal niet meer. Het is gewoon te veel. Ik zie veel moeders in mijn praktijk die even de stekker er moeten uittrekken en met argusogen willen kijken naar hoe ze hun leven organiseren. Maar is dat dan een burn-out zoals hierboven beschreven? Naar mijn mening niet, maar ik hou niet zo van etiketten. Wat helpt je dat vooruit? De belangrijkste vraag is: hoe ga je ermee om?

Hoe ga je ermee om?

  1. Het is heel belangrijk dat je jezelf serieus neemt. Gaat het niet meer, sleep je je door de dagen, heb je fysieke klachten, roep je teveel op de kinderen, lijkt elke dag een hoge berg? Stop dan met werken en ga naar de dokter voor ziekteverlof. Dat is geen schande, dat is je recht!
  2. Daarnaast is het belangrijk om hulp te zoeken in iemand die je kan begeleiden om jezelf weer op de rails te krijgen. Dat kan je niet alleen, want je zit er middenin en hebt daardoor geen overzicht. Vaak zijn veel rust, even niets doen en extra hulp inschakelen de eerste belangrijke stappen.
  3. Vervolgens is het nodig om je beeld over jezelf en het leven onder de loep te nemen. Daar schort vaak iets waardoor je letterlijk energie verliest. Veel vrouwen merken dan dat ze een leven leiden dat niet van hen is, maar dat ze blijven volhouden omdat zoveel vrouwen dat doen. Deze dip zorgt er vaak voor dat je je eigen waarden scherper stelt en een bewustere manier van leven aanvangt. Een kadootje dus! :)

Hulp nodig? www.postpartum.eu